Dorpskrant voor Exmorra en Allingawier

Jaargang 42, Nr. 2024

december  2005

Voorwoord

Beste mensen,

December

Alweer de laatste maand van het jaar. Voordat we het weten zitten we alweer onder de kerstboom en achter de oliebollen.

Maar eerst natuurlijk nog Sinterklaas, alles volgt elkaar in snel tempo op.

De foto’s van de intocht van de Sint en zijn Pieten houdt u van ons tegoed, die komen in het volgende nummer.

De foto uit de rubriek, een, twee, drie, van de maand oktober is nog steeds niet geraden. Deze maand geven wij de oplossing prijs en ziet u de prijswinnaars van september en november.

In Tusken tomme en wiisfinger een gesprek met mevrouw Eleonora Postma uit Makkum. En verder een nieuwe rubriek genaamd Ut de kranten over Exmorsters en Allingawiersters in de media.

De redactie wenst u alvast hele Fijne Kerstdagen en een Gezond en Gelukkig 2006 toe!

Veel leesplezier en tot volgende maand!

De redactie.

Inhoud

Soarch en blydskip...................... 4

Mensen..................................... 7

Tusken tomme en wiisfinger......... 9

Troch Eksmoarre en Allingawier... 15

Út de kranten............................. 18

B&W in Allingawier.................... 19

Ruilverkaveling afgerond...............20

Kleurplaat................................. 23

Recept...................................... 24

Jo sille it mar beleve................... 25

Fan alles wat ............................26

Sportnijs.................................. 28

Kerknieuws............................. 29

Eén, twee, drie........................ 30

Út it laadsje............................ 32 .

Weer...................................... 33

Maandkalender..........................34

Soarch en Blydskip

Betanke!

Wy wolle eltsenien betankje foar alle kaarten,

kadootsjes en blommen dy't wy krigen ha foar ûs troudei op 16 septimber.

It wie geweldich!

Willem & Nynke de Boer

Even voorstellen

Hallo wij, Richard en Evelien, wonen aan de Van der Weijstrjitte 41 in Exmorra.

Menigeen zal intussen wel kennis met ons hebben gemaakt.

Richard werkt als seniorprojectleider in het groen en Evelien is administratief medewerker.

Na enig kluswerk zijn we halverwege augustus in ons huis getrokken. Het was nog lange tijd behelpen want er moest nog veel gebeuren maar zo langzamerhand komt het eind in zicht en is ons huis bijna naar wens.

We houden van racefietsen en zullen proberen om dit straks in het voorjaar weer op te pakken. Tevens houden we beide van paarden, helaas hebben we nu geen mogelijkheid voor het houden van paarden maar misschien in de toekomst.

We wonen met veel plezier in Exmorra en ervaren het als een gezellig dorp!

Groeten, Richard en Evelien

Geslaagd!

Klaske Ypma-Prins aan de Open Universiteit Nederland, zij deed de WO-opleiding Gezondheidspsychologie en heeft haar bul op 6 oktober 2005 in Groningen ontvangen.

Gefeliciteerd!

Mensen

Troch Geart Ringnalda, E-mail g.ringnalda@home.nl

BURGERLIJKE STAND WONSERADEEL (een selectie van)

HONDERD  JAAR GELEDEN:

HET TWEEDE HALFJAAR VAN  1905

GEBOREN:

31-7  Ate z.v. Theodorus Zijlstra,veehouder  en Trijntje Huitema te Exmorra (nu familie Ettema)

27-8 Dirkje d.v. Gabe Riemer de Vries,van boerenbedrijf en Inkje Spijksma te Allingawier (Brúndear) (nu fam.Gabe Reinsma Exmorra)

20-9   Jacob z.v.  Tjalke Bergsma  kastelein en Sjoukje Wesselius te Exmorra (nu gebr. Bergsma Brúndear)

10-10 Wiepkje d.v. Jelle Postma van boerenbedrijf en Trijntje Ykema te Parrega  (nu Andries Postma Noordermar Exmorra)

4-11 Durkje d.v. Rein Jaarsma  veehouder en Lolkje Couperus te Allingawier.

8-11 Geertje d.v. Jelle Reitsma koopman en Maaike van Wieren te Exmorra ( nu Jelle Reitsma  v.d.Weystrjitte Exmorra).

1-12 Jaan z.v. Ype Bauke Jansen veehouder en Lysberth Weerstra te Longerhouw ( nu Jaan Jansen Carl Fellingerweg)

6-12 Hiltje d.v. Bauke Kroontje arbeider en Riekje de Jong te Exmorra

IN MEMORIAM 2005

Dick Anbeek te Woudenberg (Utr.) overleden op zijn 72-ste verjaardag 1-11-2005. Dick trouwde op 12 juni 1963 met Allingawierster Ypie Reitsma. Ypie (Ybeltje) was de tweede dochter van Siebe en Tryntsje Reitsma van Surfinne. Tijdens hun huwelijk woonden Dick en Ypie  meest in de provincie Utrecht. Dick is begraven op 8 november in Woudenberg.

Jannetje Antonia Haverman (Amsterdam 7-9-1916 – Bolsward 1-11-2005). Deze vrouw had enige tantezeggers in Exmorra,zij was sinds 12 september 1945 de tweede vrouw van Schettenser Durk Reinsma,die zij als oorlogs-evacuée had leren kennen. Deze Reinsma was van 18 mei 1932 getrouwd met Exmorster Antje (Anna) Sytzes Feenstra, zij overleed op 3 maart 1944, Reinsma kreeg bij zijn eerste vrouw vier en in zijn tweede huwelijk vijf kinderen. In Schettens is Jannetje  begraven op 7 november.

Jan Gerlofs ( Nijland 30-1-1933 – Sneek 5-11-2005) Jan Gerlofs was lange jaren koster van de kerk in Nijland en bode van de plaatselijke begrafenisvereniging. Zijn jongste dochter Hotske  is samen met Siebe Reitsma en hun zoon Harmen  Allingawierster. Gerlofs is na ernstige ziekte overleden in het ziekenhuis te Sneek en werd op 10 november begraven op het kerkhof van Nijland.

Hessel Piersma (Wons 22-4-1946 – Sneek 14-11-2005) Wie in Exmorra bij  Fedde en Tine Piersma en hun zoon Rients over de vloer kwam en over auto-crossen begon wist zeker dat de naam van “omke Hessel” zou vallen. Rients en zijn cross-maat Yko  de Boer waren vaak bij omke om wat over hun sport te leren.”Omke Hessel” die in Witmarsum woonde met vrouw en drie kinderen is plotseling overleden en werd op 18 november begraven op het kerkhof van Nijland.

OUDSTE  OUD-PREDIKANT DS.  J. SCHELHAAS TACHTIG !

Op 16 september jl. vierde oud-Exmorster predikant ds. Jan Schelhaas zijn tachtigste verjaardag. Ds.Schelhaas was gereformeerd predikant in Exmorra-Allingawier en Tjerkwerd c.a. Hij is nu onze oudste oud-predikant.

Hij begon op 14 april 1957 in onze dorpen, vlak nadat hij was getrouwd met Maria Crielaard uit Andel (NB). Ze togen in de gereformeerde pastorie (nu Iefke Reinsma) waarin  lange jaren geen officiële predikant meer had gewoond. De hervormde pastorie (nu fam.Van Seijen) in Exmorra stond toen na het vertrek van ds. Fokkema ook een maand leeg, totdat in augustus 1957 de familie Houtsma arriveerde.

Wat opviel bij ds. Schelhaas waren zijn trouwe bezoeken aan gemeenteleden,als het even kon kwam hij op elke verjaardag op bezoek.Op 1 september 1960 vertrok de predikant naar Leeuwarden-Huizum en later naar Delft.

In 1969 sloot Schelhaas zich aan bij de Nederlands Gereformeerde Kerk de kerk die zich toen afscheidde van de Gereformeerde Kerken (vrijgemaakt). Hij woont sinds jaren in Zwolle en preekt nog elke zondag in vaak twee diensten. Kortgeleden kreeg hij een koninklijke onderscheiding !

Tusken tomme en wiisfinger

Frou Eleonora Postma-Jansen: “ Ik haw neat te klaaien hân, wol fertriet hân, mar mei it geloof kaam ik der altyd wer boppe-op.”

Na bijna twee jaar Doarpsnijs zijn er al heel wat bijzondere mensen in deze rubriek de revue gepasseerd. Iedere keer word ik weer verrast door de diepgang in de gesprekken en vaak zit ik de dag erna nog wel eens te dubben over het interview. Zo ook na het gesprek met mevrouw Postma-Jansen (95). We hadden haar als redactie, al een poosje op het verlanglijstje staan. En na haar verhuizing naar Avondrust was ik deze maand van harte welkom voor interview. Het werd een  bijzonder gesprek met een vrouw die in haar leven veel lief en leed heeft meegemaakt. Op zaterdagmiddag word ik ontvangen in haar kamer in Avondrust waar ik haar aantref midden tussen de foto’s, we praten over van alles en nog wat, maar ook over het geloof en de dood.  Maar uiteraard, we beginnen bij het begin…

Frou Postma-Jansen wordt op 2 maart 1910 geboren in Longerhouw als Eleonora Jansen op de boerderij van haar ouders Ype Bauke Jansen en Liesbeth Beerstra. Ze was het vijfde kind in de rij van negen. Twee broertjes overlijden jong, oorzaak longontsteking en verdrinking. Haar pake was degene die deze boerderij in 1832 aankocht, na vertrokken te zijn uit Exmorra of Allingawier.

Frou Postma: Yn’e âldens fan 21 jier bin ik trout mei Jan Bouma. Hy kaam fan de Abbegeasterrige en wie berne yn 1907. Ik hie him wolris sjoen yn Boalsert, dêr wiene we by it Krúswetter altyd oan it rûntsje riden. Ik stie mei Rienk Posthumus (is ferstoarn yn’e âldens fan 98 jier op 19 nov. 2005) te praten en dy koe hy ek. Hy spruts my oan en ik bleau by him stean.. Ik haw doe foar it earst in rûntsje mei him riden. Efternei blyk dat Jan doe skarrele mei de suster fan Rienk, Tryntsje. Peasketiisdei wie der altiten de saneamde ‘fammenmerk’ yn Snits. Rienk en Jan bleaunen wer by my stean en doe frege hy my oft hy sneintemiddei by my thús  komme mocht. En dit wie it begjin.

Frou Postma: Jan wie in boeresoan en doe’t wy yn 1931 trout binne, kamen we yn it hûs te wenjen dat yn it hôf stie fan de pleats fan myn âlden yn Longerhou. Myn broer wenne op de pleats en tegearre mei him wie Jan boer op de pleats. Dit wa hielendal neat, myn broer en Jan wiene fierstente ferskillend. Doe haw we skreaun op de pleats yn de Mar ûnder Allingawier, wer’t no Annie Ybema-Reinsma en har soan Jan wenje. En we krigen it. It wie doe de aldergoedkeapste tiid. We krigen in ryksdaalder foar in keal en foar de aaien barden we in heale sint en bytiden ien sint. De earste trije jier kamen der gjin bern. Efternei bin ik der wol bliid mei dat it sa gongen is. It wie in drege tiid, we hiene net safolle kij en we haw doe in soad wurk tegearre dien. Dit wie goedkeaper en dêrtroch buorken we wat foarút.

Haar man Jan heeft veel last van de aandoening epilepsie. Op 15-jarige leeftijd wil hij graag maaien met het paard. Zijn oudere broer, die het anders altijd doet, is er niet en zijn vader geeft toestemming. Zijn moeder heeft het liever niet, maar vaders wil is wet. Het paard gaat op de loop en Jan valt met zijn hoofd op de maaimachine. Hij heeft een ernstig hoofdletsel en gaat na een aantal dagen rust weer veel te vroeg aan het werk. Hierna openbaart zich de ziekte epilepsie bij hem.  Frou Postma: Salang as ik him koe, wist ik dat der sa no en dan in tafal hie. We wiene der op ynstelt, ik wist dat as it foarfoel hy nei de tafal noch wol in heal oere wurk hie om ta himsels te kommen.

Het leven gaat door en op de boerderij te Allingawier wordt in 1934, drie jaar na haar huwelijk met Jan de eerste dochter Liesbeth geboren. In 1936 volgt Ruurdsje, 1938 Dutsje, 1939 Doutsje, 1940 Tjitze en 1942 Hinke. Een grote klap volgt als in 1943 hun dochtertje Doutsje op vierjarige leeftijd verdrinkt.

Frou Postma: In pear fan ús famkes boarten yn de stal mei de poppekeamer. Boartsjendewei binne se by de tochte foar de pleats útkaam.  Se hiene wetter noadich en hjirby is ús famke Doutsje ferdronken. It wie in slach, mar it geloof hat der foar soarche dat myn man en ik wer trochgongen. 

Twee van de elf kinderen: Ype en Hieke

De oarloch wie yntusken al folop oan de gong en master Van der Velde fan Skuzum kaam in skofke nei it ferstjerren fan Doutsje by ús lâns om te freegjen of wy ek in ûnderdûker yn hûs nimme woenen. Myn man sei, sis do it mar, en ik tocht, ús Doutsje is fuort, dan kin ik dizze man der wol by hawwe. It wie in aardiche man. Hy kaam fan Amersfoart en ik hie der ek famylje wenjen, dat we neamden him oom Piet.

Yn 1945 wurden we wer ferbliid mei de berte fan ús dochterke Doutsje. We wiene sa bliid dat we noch in famke krigen en dat we dochs in Doutsje hiene.

Frou Postma: Ome Piet hie in útfanhûzerskeamerke op souder yn gebrûk. Hy hie hjir altyd in gearkomste mei oare minsken fan it ferset. Meastentiids wiene it 8 man en se setten harren fytsen yn de skuorre. Op it lêst krigen we der noch twa ûnderdûkers by. Ik wie altyd op myn iepenst en nei it ein fan de oarloch kamen der ek hieltyd faker Dútsers oan de doar om te freegjen om iten. Ik hie wol yn de gaten dat we wol risiko namen. Ik haw in beslút naam doe’t der in auto mei Dútsers fan hegerhân en harren fammen oanbelden. De fammen kamen it hiem op, wylst der in gearkomste by ome Piet wie. It wie my al opfallen dat der hieltyd faker Dútsers oanbelden as de fytsen by ús yn de skuorre stiene.  Mei oare wurden, sa gau as se al die fytsen yn de skuorre seachen, wie it ein ferhaal. Ik seach se oankommen en rûn der gau op ta, foardat se yn de skuorre rinne soene. Wylst de Dútse faam op my tarûn, die ik de skuorredoar ticht en rôp ús faam ta dat de baarch út it hok wie. De Dútse faam woe bûter. Ik sei dat ik neat misse koe mei in grut gesin en se seach wol dat ik nei ús faam ta moast. Nei wat gefûter gong se lokkich fuort en wie it gefaar efkes fuort. Letter kamen der nochris Dútsers yn de hûs om’t se safolle lawaai hearden. Us trije famkes stiene doe yn de pyama yn de keamer.  Ik woe it dêrnei net mear, ik moast ek om ús gesin tinke. Neidat alle trije ûnderdûkers oerpleatst binne, bliek dat der tusken de 8 gearkomstemannen in ferrieder wie. Krekt nei de oerpleatsing is ien fan de trije mannen –Henk Lemson- oppakt en fusilleard. Oom Piet hat de oarloch oerlibbe. 

De bevrijding kwam in 1945 toen de Canadezen vanaf Fokkemaoord oprukten. Een hoge Canadees vroeg Jan en Eleonora de kalverstal en de lege golle schoon te maken. Twee dagen later werden hier een Duitse majoor en 10 soldaten ingezet met een Canadees erbij die ze onder schot hield. De bevrijding komt, Wons valt en de Duitsers geven zich manmachtig over. Wel tweehonderd Duitsers, in groepjes van 4 bij 4,  passeren met de handen achter hun hoofd de boerderij te Allingawier.

Yn 1947 werd het laatste kind geboren, zoon Ype dient zich aan. Maar na deze vreugde volgt in 1948 het tweede drama in het gezin Bouma. Jan Bouma melkt samen met zijn feint Age in het land de koeien en krijgt tijdens het melken weer een aanval van epilepsie. Waarschijnlijk kruipt hij naar de slootkant toe, valt volledig van de wereld in het water en verdrinkt.  Tussen de loslopende koeien mist feint Age de boer niet en vindt hem te laat in de sloot. Het is onvoorstelbaar, maar waar, Eleonora moet na het verlies van haar dochtertje ook haar man missen en blijft achter met haar zeven kinderen, waarvan de oudste inmiddels 14 jaar is en de jongste net 1 jaar. 

Frou Postma: Age hat my nei it ferstjerren fan Jan mei it boerewurk holpen. Ik haw de moed der altyd yn hâlden, dat haw ik goed fan ús mem mei krigen. Ik woe net by de pakken delsitten gean en woe de fleur wer oppakke. Mei it geloof as basis koe ik wer fierder.

Yn 1950 bin ik foar de twadde kear troud, mei Willem Postma. Hy wenne mei syn heit en broer op de pleats yn Eksmoarre (nu Wim en Diny Drost).We wiene beide 40 jier en ik bin mei de sân bern nei de pleats yn Eksmoarre ferhúze. Willem wie net earder troud west. We trouden en Willem hie der fuort sân bern by.  Ik sei doe tsjin him: “Ja jonge, do moast wol begripe dat bern jild kostje.” Doe sei Willem: “Ik haw it yn de gaten, it fest kin fan ôf no wol út!!”.  It hat nea in probleem west. Willem wie gemoedlik en stie altyd klear foar de bern. Doe hy ris yn it sikenhûs lei, hie ik  him in foto fan de bern mei jûn foar op it nachtkasje. Hy sei doe altyd tsjin de ferpleechsters: “Sjoch ris, dizze bern hie ik al foardat ik troude”.  En och, sei der letter, as der sân bern binne, dan kin der ek noch wol in pear by.

Eleonora en Willem Postma tijdens hun 35-jarig huwelijksjubileum in 1985

En dat gebeurde. In 1951 wordt dochter Hieke geboren, in 1952 dochter Joukje en in 1956 zoon Reinder Jan. Dochter Joukje heeft een verstandelijke handicap en frou Postma is hier heel duidelijk over. Frou Postma: Ik fyn dat sokke bern by harren gelikensen wêze moatte. Se fiele sich dêr goed, haw it dêr gesellich en leare der ek noch in protte. Ik haw der altyd fûl op west en besocht sa goed as ik koe de gearkomsten fan stichting Philadelphia.

De broer van Willem, Jan, woonde bij hen in en had de ‘nije keamer’ als woonplek. Frou Postma: Jan wie minskeskou en knapte wier op yn dy tiid dat der by ús ynwenne. De bern mochten him graach ris jûns opsykje yn syn nije keamer.

Elf kinderen totaal, daar wil frou Postma nog wel wat over kwijt. Frou Postma: Moast begripe, ik haw âlve bern krigen, allegearre tusken de acht en de twolve pûn. Doe’t Reinder Jan berne waard, wie ik al 46 jier âld. Ik hie Ruurdsje fuort stjoerd om in  nije widze foar him te keapjen, mar lyk nei syn berte lei hy der al klemfêst yn.

Het gezin Postma bij de boerderij aan de Bolswarder-

weg. Links broer Jan, daarnaast Willem, Eleonora en kinderen.

Frou Postma: We haw op de pleats wenne oant we 74 jier wiene. Yntusken wiene Liesbeth, Tjitze, Ype en Hieke nei Canada emigrearre. Om de fjouwer jier giene we der hinne. Reinder Jan hat earst yn it húske tusken ús pleats en it hûs oan de opfeart wenne (nu fam. Jentsje Wynalda). It húske stjit der no net mear. Hy boude doe al de nije stal oan de Boalserterdyk. Letter kaam it hûs derby en doe haw wy de pleats ferkocht oan Wim en Dinie Drost en binne we ferhúze nei de Van der Weystrjitte. Myn man gong moarns altyd nei de pleats fan Reinder Jan fan njoggen oere ôf oant healwei alven. Kofje drinke die der altyd thús. Hy koe goed oerwei mei Reinder Jan en Wiepie en genoat dan fan de bern. Yn 1998 is myn man ferstoarn. Meiinoar haw ik der noch 21 jier mei in protte wille wenne.

Al met al een fantastisch, boeiend gesprek met een mevrouw die ondanks haar hoge leeftijd nog bijzonder scherp van geest is. Alle jaartallen worden feilloos opgelepeld en lang niet alle anekdotes die ze vertelt, schrijf ik in dit verhaal weg. Het is dat ik weg moet, anders hadden we nog wel een paar uur kunnen vullen. En ook op mijn vraag wat ze nu terugkijkend na al die jaren van het leven vindt, heeft ze een antwoord. Frou Postma: Ik haw neat te klaaien hân, wol fertriet hân, mar mei it geloof bin ik der altyd wer útkaam. Sûnder it geloof wie ik earm west. Je misse dan de treast en it helpt jo om fierder te gean. De Psalmen ha my in protte treast bean yn minne tiden. En tot slot zegt ze: “Wat wûnderlik kin it gean yn it libben!!”.

En dit is een prachtige spreuk om het gesprek mee te beëindigen. Mevrouw Postma, bedankt voor het gesprek en we wensen u nog een fijne tijd toe met uw 27 kleinkinderen en 31 achterkleinkinderen.

Augustus 1995, Eleonora en Willem Postma met buurvrouw Anneke de Boer en mevr. Steiginga bij de woning in de Van der Weijstrjitte.

Tekst: Sarie Lycklama à Nijeholt 

Foto’s: mevrouw Eleonora Postma-Jansen.

Troch Eksmoarre en Allingawier

Geslaagde bowlingavond buurtvereniging “ Trye yn ien “  

Op zaterdagavond 12 november  gingen onze buurtgenoten  bowlen in de Vigilante. Maar liefst rond de zeventig man hadden zich daarvoor opgegeven.

We hadden tweemaal vier banen gereserveerd en het beloofde een gezellige avond te worden.

En dat werd het ook. De eersten kwamen rond 19:00 binnen en genoten  van een bakje koffie. Enkelen konden door onvoorziene omstandigheden de tocht naar Makkum niet maken.

De groepen werden verdeeld. Na de schoenenwisseling barstte de strijd los.Velen moesten even in de studie over de kleuren van de ballen.Welke kleur was zwaar en welke niet? Bij een vergissing liep men de kans op een armuitrekking (knak) of was de bal zo licht dat de baan niet geraakt werd. Er waren ballen zonder gaten en dat gaf ook verwarring. Zoeken hè.

Fanatiekelingen waren druk met rekenen maar de computer telde de scores automatisch op. Men kon dus rustig achteruit leunen en op afroep de bal op de juiste baan tegen de juiste kegels gooien. Er werd serieus gestreden en na negen worpen werd de score genoteerd.

Er was ruimte genoeg om met elkaar te kletsen. Rond 22:30 was de prijsuitreiking:

De eerste man                                 119 punten                        Pieter Zuidema

De eerste vrouw                             90 punten                         Klaske Feenstra

De tweede man                             109 punten                       Martijn  Ypma

De tweede vrouw                          74 punten                         Mariska  Spijksma

De prijzen  varieerden van grote en kleine flessen rode wijn en toffees .

De eersten kregen een certificaat van kampioenschap.

Natuurlijk gaat het bowlen niet iedereen goed af. Alleen je best doen is soms niet genoeg. Een bestuurslid was slechter (25pt) maar  Annawiets Dijkstra had  37 punten. Zij kreeg daarvoor een aanmoedigingsprijs. Namelijk een zelfhulpbowlingset voor thuis.

Er bestaat altijd de mogelijkheid om jezelf te ontwikkelen.Over drie jaar de eerste plaats?

Het was met de drankjes, hapjes en gezellige mensen een goede avond.

Diegene die later met een kegel huiswaarts gingen hadden teveel gedronken.

                                                         Het bestuur van “Trije yn Ien”

Arie Spijksma ziet Abraham

Vorige maand als klein jongetje in DN, nu een foto van Arie Spijksma als Abraham. Op 13 november werd hij 50 jaar.

Geeske Salverda 60!

Er zijn mensen die ook op hun 60e verjaardag een pop in de tuin vinden. Feest was het bij Geeske en Harmen Salverda, want Geeske werd 60 jaar!

Op het spandoek de tekst: “Mei myn bessen yn’e hân skilderje ik it heitelân!”

Arie, Geeske en natuurlijk ook alle jarigen die geen pop in de tuin hadden, van harte gefeliciteerd!

St. Maarten

Soms was het dringen geblazen bij de deur

De meisjes van groep 7 en 8

Allingawierster kleintjes klaar voor de start

Út de kranten

In het blad Nieuwe Oogst zagen wij deze foto van de plaatsing van een ‘AIRtop-kap’ op de mestsilo (2.000 m3) van Rudolf en Selma Schel-tinga aan de Bolswarderwg De AIRtop is een nieuw systeem om mestsilo’s af te dekken. Bij bestaande silo’s wordt de kap met een bevestigingssysteem luchtdicht op de silo vastgemaakt. Bij nieuwbouwprojecten wordt het zeil en de kap uit één stuk gemaakt. Tijdens de montage wordt een grote ventilator gebruikt die de AIRtop als een ballon opblaast. Als de gehele constructie onder druk staat, wordt de AIRtop aan de silo vastgemaakt. Daarna zorgt een  kleine ventilator van 80 Watt voor een constante druk. (Nieuwe Oogst, ledenblad LTO Nrd. 12/11/05)

Groep 3 van De Oerdracht in de klasse- bijlage van de LC. Alle ‘groepen 3’ van Friesland op de foto gezet door studenten van de Friese Poort. V.l.n.r. Bente de Witte, Annemiek Zuidema, Ytsen Boersma, Aafke Postma, Kim Overwater, Lysbeth v/d Zee en Meester Paul Bijlsma.

B&W van Wûnseradiel op bezoek in Allingawier

Op 23 november jl. waren B&W in Allingawier voor het tweejaarlijkse dorpenbezoek. Burgemeester Piersma, vergezeld door de wethouders Karel Helder en Rein Boersma, sprak daar met het Dorpsbelang over zaken die spelen in Allingawier e.o. Aan de orde kwamen o.a.:

Maatregelen afvalwater: bewoners in het buitengebied hoeven in principe tot 2015 geen maatregelen te treffen. De IBA is dus voorlopig van de baan. Wel adviseert B&W de burgers alvast geld te reserveren, de gemeente is nl. niet van plan hier in de toekomst financieel aan bij  te dragen. Voor het jaar 2015 is gekozen omdat dan de Kaderrichtlijn water gereed is. We krijgen dan te maken met Europese eisen t.a.v. de waterkwaliteit.

Windmolens: windmolenpark Baburen gaat definitief door. De gemeente streeft ernaar solitaire windmolens langzamerhand te laten verdwijnen t.g.v. windmolenparkjes. Op de vraag waarom de molens aan de C. Fellingerweg dan wel konden worden opgeschaald komt geen duidelijk antwoord.

Uitbreiding Aldfaers Erf: aan B&W het verzoek Dorpsbelang zo veel mogelijk op de hoogte te houden van evt. ontwikkelingen rond Aldfaers Erf omdat e.e.a.

toch van grote invloed is op het Allingawier ‘tussen de bordjes’. Op de bestaande weg komt een voetpad naar Allingastate.

Aanleggen aardgas: er zijn plannen voor het aanleggen van een aardgasleiding van Allingawier naar Vierhuizen. In hoeverre doet de gemeente hier iets aan? B&W: dit ligt niet meer bij de gemeente. De polder is onrendabel gebied en evt. aanleg van een leiding moet geregeld worden door de particulier i.o.m. Essent. Subsidieregelingen zijn er niet (meer). De kosten zijn voor rekening van de gebruiker.

Fietspaden/toerisme:  er is op dit moment geen geld voor de aanleg van fietspaden (b.v. Makkum-Tjerkwerd). Andere plaatsen in de gemeente hebben wat dat betreft nu prioriteit. I.v.m. veiligheid schoolkinderen komt er een fietsstrook op de bestaande weg van Fokkema Oord naar Parrega . Het stuk weg naar Allingawier is nog niet aan de beurt. Kennelijk weet men in Witmarsum nog niet dat daar ook schoolgaande kinderen wonen…..

Verkeersveiligheid: verzoek verkeersremmende maatregelen Allingawier. De planning is dat alle dorpen een ingang à la Witmarsum krijgen om de snelheid binnen de bebouwde kom terug te brengen. Voorstel B&W: plaatsen matrix bord t.b.v. snelheidsmeting om te kijken hoe onveilig de situatie is.

Verzoek extra waarschuwing bij Driesprong Makkum-Parrega-A’wier. B&W: er staat al een bord ‘gevaarlijke kruising’ en er bestaat ook nog zoiets als de eigen verantwoordelijkheid van de weggebruiker. Voorlopig geen extra maatregelen dus.

Ongetwijfeld zal dit alles (en meer) ook nog eens met de leden worden besproken op de:

Jaarvergadering DB Allingawier op 23 januari 2006!

Einde Ruilverkavelingsproject Wonseradeel-Zuid

September jl. heeft de Landinrichtingscommissie Wonseradeel-Zuid een boekwerk uitgegeven ter ere van de afronding van de ruilverkaveling Wonseradeel-Zuid. Het boek heeft de titel meegekregen “ Minskehannen makken Wûnseradiels gea: Takomstbrea”. Het project, dat op 10 juni 2005 is beëindigd,  heeft veel betekent voor onze regio en specifiek ook voor onze dorpen Exmorra en Allingawier. Daarnaast heeft de commissie nog een dorpstintje. Onze dorpsgenoot Aiso Gietema heeft vanaf het begin op 12 september 1977 tot het einde in 2005 zitting genomen in deze kommissie.

De RVK komm. V.l.n.r .A. Gietema, J. Galama, R. Fopma, J.Gaakeer, L. Hylkema,  P. Sterkenburgh,  G. Draaier en A. van Dijk.

Wat was bij aanvang de doelstelling van het project? De hoofddoelstelling van de ruilverkaveling is het verbeteren van de woon-, werk- en leefomstandigheden voor het gebied dat ten zuiden (tot Workum) en ten westen van Bolsward (tot Ysselmeer, onder de A7) ligt. Voor de boeren moeten de productie-omstandigheden zodanig worden dat de landbouw ook op lange termijn mogelijk blijft. Dit betekent gemakkelijker te bewerken land, betere bereikbaarheid van land en gebouwen, goede waterbeheersing en zo veel mogelijk één kavel voor de boer dicht bij de boerderij. Maar niet alleen konden hierdoor de boeren profiteren van de verbeteringen, ook de lokale bevolking, gekenmerkt door het wonen in kleine dorpen, kon hierdoor fors meeprofiteren.

In 1957 is de eigenlijke start van het project wanneer de gemeente Wunseradiel met hulp van de landbouworganisaties een aanvraag doet voor een ruilverkaveling van alle gronden in de gemeente. In 1977 wordt een commissie geïnstalleerd die bestaat uit leden van de drie landbouworganisaties ABTB, Friesche Mij en CBTB, wethouder van Wunseradiel (Harders), de secretaris van de Cultuurtechnische Dienst en een lid van de Stichting Sudergoa als niet-agrarisch persoon.

Friesche Mij was Aiso Gietema uit Exmorra (nu Allingawier) afgevaardigd. Later, in 1987, zal hij ook zitting nemen in de landinrichtingscommissie.

In eerste instantie is de ontsluiting van de dorpen en boerenbedrijven ter hand genomen. In 1988 is daarom o.a. het nieuwe fietspad en de nieuwe weg Bolsward-Exmorra aangelegd. In 1989 werd het fietspad Makkum-Exmorra met de welbekende brug over de Makkumerfeart aangelegd. De meest noodzakelijke wegen eerst, later de minder urgente waardoor in totaal 12 wegenbestekken zijn uitgevoerd (de laatste o.a. de weg Exmorra-Bruindeer in 1997). Verbetering van de waterlopen, gemalen en bruggen was ook een prioriteit waar hoog op ingezet is. In onze dorpen kunnen we de gevolgen hierbij zien bij de fietsbrug over de Makkumervaart in de fietsverbinding Makkum-Bolsward, de aanpassing van de brug over het van Panhuyskanaal en uiteraard het fietspad van Bolsward naar Exmorra.

De opening van de nieuwe Allingawierster brug door burgemeesters, M. Abma,  G. de Vries (Nijefurd) en Marietje Steigenga.

Het ruilverkavelingsproject heeft de boeren betere leef- en werkomstandigheden opgeleverd. Door alle verbeteringen zijn betere mogelijkheden geschapen voor productieverhoging en verbetering op de agrarische bedrijven. Een andere doelstelling van het plan was om de algehele leefbaarheid van het gebied te verbeteren. Door nieuwe wegen en fietspaden aan te leggen en waardevolle gebieden te behouden en andere projecten is ook de leefbaarheid in de dorpen verbeterd. In onze dorpen valt hierbij te denken aan de nieuwe ijsbaan, de verbeterde insteekweg naar de Bonjeterp en de aanleg van de parkeerplaats de Golle.

Zomaar wat cijfers: van de plattelands- en insteekwegen zijn van de 87 km in dit gebied, 60 km verbeterd en is 17 km fietspad aangelegd. In 1974 was 66 % van de landbouwgrond aan te merken als huiskavel (aan een blok liggend bij de boerderij), in 2004 is dit 80 %. Dit terwijl de gemiddelde bedrijfsgrootte in die tijd van 23,7 ha naar 37,6 ha is gestegen.

Er zijn 45 nieuwe elektrische gemalen gebouwd. Alle beschikbare percelen landbouwgrond zijn op kwaliteitsaspecten beoordeeld om hierdoor een samenvoeging en uitwisseling te kunnen maken van percelen.

Burgemeester Piersma van Wonseradiel is heel gelukkig met het project geweest, een burgemeester wil toch graag een leefbare gemeente met goede voorzieningen en een goed economisch klimaat. Aan de andere kant was het financieel ook een zware tijd voor de gemeente omdat naast het Rijk ook de gemeente een grote financiële bijdrage moest leveren met betrekking tot de vele projecten.

Oude insteekweg Allingawier-Bonjeterp

De begrote kosten voor het gehele project waren fl. 81.295.000 (Є 36.856.613). Hiervan is in 1987 een rijksbijdrage van fl. 52.017.500 (Є 23.583.109) toegekend (64%). In werkelijkheid heeft het project een investering van ruim 54 miljoen euro gevraagd. Hiervan heeft het rijk ruim 28,5 miljoen euro betaald, instanties als gemeenten en waterschap gezamenlijk bijna 11 miljoen en de eigenaren/gebruikers ruim 7 miljoen euro.

Aiso Gietema wordt in het boek geïnterviewd over het project en geeft zijn visie over de ruilverkaveling. Gietema: “Yn dy 27 jier is der hiel wat feroare. Tink mar oan de ûntwikkeling yn de lânbou, grutter ark, de superheffing, mear regeljouwing en sa kinne je noch wol mear betinke. De earste ferpleatsers en nijbouwers, dêr’t in soad war foar dien is, binne no al gjin boer mear, dêr buorkje oaren of de bern al wer op”.

Gietema siet yn de grûnkommisje en hat direkt meiwurke om it ferkaveljen sa goed mooglik te krijen. Safolle mooglik húskavel foar elke boer, dat wie de doelstelling. Gietema seit dêroer: “Ik ha de ruilferkaveling faak sjoen as in hûs, dy’t je oan it fertimmerjen binne mar dêr’t de bewenners gewoan yn wenjen bliuwe. De timmerman sil sizze; de planke is ferrotte, dy moat fernijd wurde. Mar dêr tinkt de bewenner wolris wat oars oer. Sa ek oer it soarte materiaal dat brûkt wurdt. Mar oer it algemien kinne we tefreden wêze oer it resultaat.”

Met andere woorden: een veelomvattend project, wat veel heeft opgeleverd voor de regio. Voor de landbouw een noodzakelijke investering, voor de leefbaarheid onmisbaar. Het is niet moeilijk om te concluderen dat zonder dit landinrichtingsproject onze regio er een stuk minder had voorgestaan.

Lekker voor oudejaarsavond:   APPELBEIGNETS

                                                           (voor 4 pers.)

Ingrediënten:                 * 4 stuks appel (goudreinet)

                                         * 1,5 dl. melk

       * 100 gr. meel (zelfrijzend bakmeel)

       * 2 gr. zout

       * een ei

        * 15 gr. suiker

        * halve theelepel kaneelpoeder

Voorbereiding:

Breek het ei in een kommetje en meng eiwit en eigeel met elkaar. Zeef de bakmeel met het zout boven een kom. Maak een kuiltje in de bloem. Schenk ong. 2/3 van de lauwe melk in het kuiltje. Breek het ei erboven. Roer van het midden uit tot een dik glad beslag ontstaat. Laat dit beslag een klein kwartiertje rusten. Roer het beslag hierna goed door en verdun het met de overgebleven lauwe melk tot weer een glad beslag verkregen is. Leg een vochtige keukendoek over de kom en laat het beslag op een tamelijk warme plaats circa 1 uur rijzen.

Schil ondertussen de appels en verwijder de klokhuizen met een appelboor. Snij de appels in plakken van circa 1 cm. Bestrooi de schijven met suiker en kaneel.

Bereiding:

Vul een dikke pan voor de helft met olie en verhit deze tot er blauwe damp van de olie afkomt. Haal de appelschijven één voor één door het beslag en laat ze voorzichtig in de hete olie glijden. Draai de beignets om als de onderkant bruin is geworden. Bak de andere zijde ook bruin. Haal de beignets uit de olie en laat ze op keukenpapier goed uitlekken.

Appelbeignets kunnen zowel koud als warm geserveerd worden.

Jo sille it mar beleve!!

Briefkerij tusken Eksmoarre en Allingawier

Bêste Freerk,

Goed fan dy datst my efkes attindearjest op de nuodlike situaasje fan Thomas en Anke Postma. Ik haw Anske efkes oansketten en hy hat my ta sein dat Anke en Thomas de trochsketten kroppen andyvje en boerekoal krije. Dêr nei begûn der in hiel petear oer in tal Eksmoarsters dy’t al jierren ûnder it minimum libje en dat hy, nei jierren, stoppe is mei it meitsjen fan it preekroaster. Hy wie sa op dreef dat der net iens yn de gaten hie dat ik wat ôfdwaalde en troch rûn wie. Och, do kinst Anske, ik smite de brief yn de brievebus by it Honk en koe noch letterlik syn monoloog folgje.

En no we it toch efkes oar Anske hawwe, wat fynst fan syn nije tún? De tún is mei grut materiaal en troch in ‘wite’ túnman dreech oanpakt. Je soene súver tinke dat die grientetún mear opsmiet dan it sa op it earste each liket. En hast it patroantsje al sjoen ? Lieske wie nei de sang west en sei dat Anske wierskynlik nea it midden fan de tún fine kinnen hat. Hy hat it paad no sa oanlein dat dit yn de takomst gjin probleem mear wurde kin. Ja Freerk jonge, de bêste man rint wol goed lyk.

Och, genôch gerabbel… Bist ek noch nei Snits west by de yntocht fan dy âld baas ? Wy net, Lieske hie gjin nocht en der wiene ek gjin pakesizzers mei te krijen. Begrypst do it noch ? It bernefeest fan it jier. Ik haw der elts jier wer aardichheid oan om die lytse bern oan de kant te triuwen en as moderne pake alle pipernúten te ynkassearjen. Wat dat oangiet wie Sint Maarten ek in grut sukses, lokkich woene doe de pakesizzers wol mei. Oan ‘e doar: “ Jo ek in snoepke, pake ?” “ Ach, foar dizze kear!”  Ha, ha en dat by eltse doar…

Noch efkes oer de Sint. De man hat it eins bêst foarinoarder. Hy wurket mar trije wiken yn it jier en giet dan wer foar 49 wiken nei de Costa del Brava. Freerk, wat haw wy dochs ferkeard dien en werom bin ik net útferkeare?  It sil der wol nea fan komme, sadwaande dat ik my dochs mar ferdjipje yn de nije ‘levensloop-regeling’. Of oars Anske ek mar freegje om sa’n opsjitten kropke!!

Freerk, ik bin benijd hoe’t jimme de tsjustere dagen fan desimber troch komme. En lit dit jier net Trees foar al die gedichten opdraaie !!Oant skriuwens en de groetnis oan Trees.

Dyn maat, 

Hindrik

Fan alles wat

Sportnijs

In december zijn er voor de leden van KV Exmorra twee zaalkaatswedstrijden. Op zaterdag 17 december is er een federatiewedstrijd in kaatshal “De Trije” te Franeker. Er wordt gekaatst in alle categorieën bij voldoende deelname, dus zowel de jeugd als de senioren.

De wedstrijd begint om 10.00 uur. De inleg is voor de senioren/ jongens/meisjes

€ 5,-- en voor de jeugd € 2,50. Opgave bij Agnes Drost (tel. 577489) vóór woensdag 14 december a.s. 19.00 uur.

Op donderdagavond 29 december a.s. is er een ledenwedstrijd in de sporthal te Makkum voor senioren dames en heren, de zogenaamde “Oliebollenpartij”. De aanvang is om 19.30 uur. Opgave bij Klaasje Bijlsma (tel. 574787) vóór dinsdag 27 december a.s. 20.00 uur.

 In memoriam: Hotze Schuil  

Op 25 november is in z’n woonplaats Harlingen op 81-jarige leeftijd kaatslegende Hotze Schuil overleden. Gedurende een kwart eeuw beheerste Schuil, vooral als opslager, het kaatstoneel en werd hij een held van vele kaatsliefhebbers. Schuil, de kaatser in de lange zwarte broek groeide uit tot een legendarische figuur.                                                                         1924-2005

Hij won zes keer de PC. Drie keer werd hij tot koning van de belangrijkste kaatspartij uitgeroepen. Hij was tweede in het kaatsklassement aller tijden met 876 punten. Schuil behaalde 185 eerste prijzen, 109 tweede prijzen en 103 derde of vierde prijzen.

In 2000 werd Hotze Schuil gekozen tot kaatser van de eeuw.

een, twee, drie, raad maar van wie

In yslike foto dizze kear. Wa sit der ferstoppe yn dit monster?

Wite jo it, stjoer jo oplossing dan nei Doarpsstrjitte 21 of mail it nei doarpsnijs@yahoo.com en meitsje kâns op in leuke priis. De winner wurdt bekend makke yn ien fan’e folgjende nûmers fan DN.  

Foto’s fan lêzers binne fan herte wolkom op ús redaksjeadres. Jo krije de foto fansels sa gau as mooglik wer werom. Alfêst betanke!

Oplossingen prijsvraag september, oktober en november

September

De goede oplossing van de foto in het septembernr. was: Froukje Huisman, sinds een aantal jaren Bolswarder, maar daarvoor woonachtig aan de Dorpsstraat. Dit werd geraden door Regina Postma. Zij won hiermee een grote fles bad/douche-gel.  

November

De foto in het novembernr. is geraden door Johannes Reitsma uit Makkum (v.h. Allingawier). Het meisje in het midden was niet Hannie Bruinsma, maar mw. Geertje Brunia-Koopmans. Dat Johannes een tafeltennisster is moge bekend wezen. Hij kreeg zijn prijs dan ook op de tafeltennisavond in de kaatskantine uitgereikt: een set ballen voor z’n favoriete sport. 

Ut it Laadsje

December 1986

Vrijdag 28 november: Sinterklaas en Zwarte Piet: je kunt er in deze dagen niet om heen. Al is het volgens Toon Hermans maar een “dom koppel”……Ouders maken hun kinderen bang en dreigen zelfs met Zwarte Piet. Racisten winden zich op waarom Zwarte Piet zwart is en waarom Sinterklaas blank is. Blij met Sinterklaas zijn de mensen die wat willen verkopen en zoete kindertjes!

Woensdag 3 december: Bericht in de TROUW: Fenny en Loes gaan trouwen. Dat kun je nu doen als twee meiden en ook als twee jongens. In een remonstrantse kerk (ook in Dokkum) kan je “huwelijk” worden ingezegend.

Donderdag 4 december: ’s Morgens vroeg al Willem Schakel voor de radio over de belangrijke dag die het vandaag wordt voor Wûnseradiel-Súd.  Mensen in “de streek” kijken er naar uit dat er wat gedaan wordt aan wegen, paden, vaarten, enz. en ……. De ijsbaan in Exmorra en de groenaankleding voor Allingawier.

Donderdag 11 december: 25 jaar geleden kwam Pieter Dijkstra naar Exmorra. Na een tijdje vroeg hij aan zijn leerlingen om voor hem wat huwelijkskandidaten te zoeken en warempel, dat lukte!

Vrijdag 19 december: De dag van het kerstfeest van de school: een stormachtig begin, maar later wordt het rustiger.

In het kerstnummer van de schoolkrant maakt juf Hendina bekend dat ze in 1987 met zwangerschapsverlof gaat en dan begint als “echte” huisvrouw. Bijna zeven jaar heeft ze andermans kinderen opgevangen, nu straks haar eigen!

Donderdag 25 december: “Regen op aarde”: het witte gaat weg en alles wordt weer groen. Koningin Beatrix filosofeert over vrede en vrijheid op aarde.

Weerstation Schettens

Oktober 2005

                     2005               Normaal          Record

                                                 (‘71-’00)         (sinds ‘69)

Temperatuur (ºC):

Gem. maximum         16,4                    13,3        

Gem. etmaal              12,7                    10,3

Gem. minimum           9,6                      7,3                  

Hoogste (+ datum)  20,7 (10)                                  23,0  (1985)

Laagste (+ datum)      3,7 (4)                                    -5,2   (1997)

Aantal vorstdagen*      0                       0,8                7     (2003)

Aantal warme dagen*   2                       0,5                3     ('90/’95)

* Op een warme dag wordt het max. 20ºC of hoger; een vorstdag is een etmaal met een laagste temperatuur onder het vriespunt.

Neerslag (mm):

Totaal                               46,9            76,9              171,0  (1998)

Hoogste etmaalsom       19,5 (25)                             32,5  (2000)

Dagen hagel                      0                 1,7                 7     (1974)

Dagen onweer                   1                 2,6                 8     (1998)

Oktober was de op één na warmste wijnmaand van de afgelopen honderd jaar. Alleen vier jaar terug was het met 14,2ºC nog aanzienlijk warmer, vooral door de veel hoger nachttemperaturen destijds. De laatst vijf oktoberdagen verliepen nog nooit zo warm als dit jaar. Op de 30e werd het 19,6ºC; een record zo laat in het seizoen. Twee jaar geleden was oktober juist opvallend koud met een gemiddelde van 7,1ºC. De neerslag bleef behoorlijk achter bij normaal. Het was de droogste oktober sinds 1995, toen er 31 mm werd gemeten. Vorig jaar viel er 79 mm.