DOARPSNIJS

Dorpskrant voor Exmorra en Allingawier

Jaargang 43 , nr.  2024

Januari   2006 

Voorwoord

Beste mensen,

Januari

Het lijkt nog zo ver weg op dit moment, het jaar 2006. Gisteren, tijdens de kersttoespraak, stonden we stil bij het feit waarom mensen de dingen doen die ze doen. Die vraag houdt me nog steeds bezig. Waarom doe ik de dingen die ik doe? 

Heel mooi vond ik het antwoord: je hoofd en je handen doen die dingen die je hart je ingeeft. Als wij allemaal op die manier keuzes maken, met ons hart bedoel ik, dan voelen wij ons een beter mens en dat werkt door in onze omgeving.

We willen ons toch allemaal gelukkig voelen of niet? En daar begint het volgens mij mee.

Wij wensen u een Gezond en Gelukkig 2006 toe!!!!

Veel leesplezier en tot volgende maand!

De redactie.

Inhoud

Soarch en blydskip.......... 4

Mensen.............................. 8

Tusken tomme en wiisfinger......................... 11

Kleurplaat........................ 16

Spreuken 2005-2006.... 17

Jaaroverzicht DN........... 29

Troch Eksmoarre en Allingawier..................... 30

Út de kranten................. 32

Jo sille it mar beleve.... 34

Website WMO................. 35

Fan alles wat................... 36

Sportnijs......................... 37

Kerknieuws.................... 38

Eén, twee, drie.............. 39

Út it laadsje................... 40

Weer................................ 41

Maandkalender ..............42

Soarch en Blydskip

Een foto uit het BN  van de auto van Eelke Brunia. Eelke raakte op vrijdag 16 december gewond na een botsing tegen een boom op de Westergoawei bij Bolsward. Hij raakte met zijn benen bekneld en de brandweer moest hem uit zijn benarde positie bevrijden. In eerste instantie leek het letsel mee te vallen. Later bleek dat Eelke toch aan z’n knie moest worden geopereerd. Dit is inmiddels gebeurd en nu moet hij maar liefst 10 weken rust houden. Voor wie Eelke en Agnes een kaartje wil sturen hier het adres:

Dorpsstraat 13, 8759 LB Exmorra.

Wij willen jullie allen heel hartelijk bedanken voor alle kaarten, bloemen e.d., die we mochten ontvangen bij ons 40-jarig huwelijksjubileum op 24 november j.l.

Het was geweldig. It wie bjusterbaarlik!

Pieter en Wiepie Dijkstra-Feenstra

Betanke!

Langs deze weg wil ik namens mijn vrouw u hartelijk bedanken voor de kaarten, bloemen, fruit en andere attenties die ik in het ziekenhuis,

in de Ielanen en bij thuiskomst heb ontvangen.

Hartelijk dank daarvoor het was geweldig!

Ik wens alle dorpsgenoten een gezegend Nieuwjaar!

L. Spijksma

Lieve mensen,

12 november waren we 40 jaar getrouwd. Het werd een prachtige dag!

Dank voor jullie kaarten, bloemen en cadeaus, het was geweldig!

Tjalke en Sjoukje Bergsma, Brúndear

Wy wolle eltsenien betanke foar alle kaarten en kadootsjes dy wy krygen ha by de berte fan ús jonkje en bruorke Sydo.

En hjirby wolle wy iederien een goed 2006 tawinskje!

Harm Tjerk, Jilda, Jelmer & Sydo

Graag wil ik even doorgeven dat er twee nieuwe bewoners in Exmorra zijn komen wonen; dit zijn Rintje en Vronie de Boer. Zij wonen op Dorpstraat 90, 8759LE Exmorra en hebben als telefoonnummer 06-42413370. De oliebollen staan klaar ter kennismaking.

Groeten,

Eelco Galama uit Leeuwarden

(oom van Vronie de Boer)

It is in hiel stik bûter yn de brij

Mei uze lytse bewenner derby

Se is mei har 5 moanne al in hiel fanke

Dêrom wurdt it tiid om jimme te betanken

Foar de kaarten, blommen, kadootsjes en winsken

En foar jimme in lokkich nijjier, beste minsken!

Jouke, Nynke, Jehannes, Aiso en Annarommy Gietema

Hallo dorpsbewoners,

Hier eindelijk een berichtje van ons vanuit Bolsward.

Wij zijn nu ruim een jaar uit het dorp weg en wonen inmiddels in een

heel leuk huis in Bolsward.

Het afgelopen jaar was er een van huisvesting zoeken, meer werk vinden

En een heleboel meer meemaken.

Inmiddels hebben wij de rust wat gevonden en een ander leven opgebouwd.

Wij wonen boven de apotheek, in t oude pand van Lotstra, met een errug

Leuk uitzicht over de stad.

Met Michelle en Jeanine gaat het ook goed.

Wij willen u van hier uit een gezond en gelukkig nieuwjaar wensen en als

U eens in de stad bent, kom gerust langs!

Hartelijke groeten van,

Corrina Colenbrander, Michelle en Jeanine

Gerrits, Witherenstraat 1, 8701 JJ Bolsward. Tel. 06-43213103.

Mensen

Troch Geart Ringnalda, E-mail g.ringnalda@home.nl  

BURGERLIJKE STAND WONSERADEEL (een selectie van)

VIJFTIG  JAAR GELEDEN:

JANUARI / FEBRUARI   1956 

GEBOREN:

8-1 Hendrik Evert Gijsbert z.v. Tjerk Johannes Drent, predikant en

Cornelia Maria van der Meene  te  Parrega

27-1 Rein z.v. Rein Reinsma,vertegenwoordiger en Antje van der Goot te Makkum.

1-2 Houkje d.v. Frans Horjus,brandstoffenhandelaar en Ybeltje Feenstra te Makkum.

3-2 Antje d.v. Bauke Westra, veehouder en Harmke Wiersma te Exmorra.

6-2 Sibbele z.v. Yke Hoekstra en Elisabeth Roorda te Makkum.

18-2 Otje d.v. Jaring Ypma landarbeider en Nienke Steigenga te Exmorra

24-2 Geeske d.v. Rienk Marten van der Weide,landarbeider en Hielke van Hes te Schraard

GEHUWD:.

4-1 Harmen van der Draai (24) veehouder te Steggerda en Fetje Faber (21) geboren te Allingawier wonende  te Parrega

OVERLEDEN:

6-1 Elizabeth de Vries (72) weduwe van Auke de Witte te Allingawier (zij was de schoonmoeder van Joris Wijnja)

18-1 Janke van der Valk (54) echtgenote van Bartele Gietema te Tjerkwerd

IN MEMORIAM 2005

Hester Zijlstra-Looijenga (Leeuwarden 14-3-1947- Leeuwarden 23-11-2005) Zij was 38 jaar gehuwd met Leeuwarder Yde Zijlstra en de moeder van Exmorster Johan Zijlstra die samen met zijn vrouw Sita en hun kinderen Yde, Nienke en Sytse al weer een paar jaar in Exmorra wonen. Frou Zijlstra is begraven op 28 november nabij de Agnes-kerk te Goutum.

Nienke Ypma-Steigenga (Exmorra 15-5-1917 – Sneek 3-12-2005) Nienke komt uit het gezin van Otte en Henderina (Nine) Steigenga-Kroontje met dochter Nienke en zoon Sierd (1920-1995)

Nienke trouwde met Exmorster Jaring Ypma,ze kwamen te wonen in

het huis waar nu Gertjan Gerrits woont. Daar werden de dochters Hendrina en Albertje geboren, in 1954 gevolgd door een tweeling Tjitske en Klaas en in 1956 dochter Otsje. In 1958 verhuisde de familie (toen  boer en boerin) naar de Mar nabij Allingawier (nu Frans Faber) In 1979 verhuisden Jaring en Nienke naar IJlst. In 1995 kwamen ze beide in “De Ielannen” waar Jaring na korte tijd overleed. Frou Ypma verloor dit jaar schoonzoon Eeltje. Jaring en Nienke Ypma blijven in Exmorra-Allingawier bekend als hardwerkende en meelevende dorpelingen. Sinds 8 december jl. liggen ze beide begraven op het kerkhof van Exmorra na een kerkdienst in de Christelijk Gereformeerde Kerk te Sneek.

Corneliske (Corrie) Terpstra-van der Sluis (Molkwerum 12-12-1927-Sneek 12-12-2005).In 1952 op 7 februari trouwde Corrie met Bouke Terpstra, in mei van dat jaar verhuisde het jonge stel naar Exmorra waar op 12-7-1952 zoon Gerrit werd geboren. Ze kwamen  op de boerderij in de Noordermar waar nu Andries en Sylvia Postma wonen. Het was hard werken voor Terpstra en zijn vrouw want na Gerrit zouden er in de Mar nog vijf kinderen  bij komen. In november 1962 verhuisde het gezin naar Koufurderrige en later werd het Indijk (Gouden Boaijum). Een onvergetelijke gezin die graag een apart eigen leven leidde. Corrie is op 16 december begraven te Sloten.

Ybeltje (Ypie) Ruiter-Bijlsma (Exmorra 12-1-1927- Bolsward 17-12-2005) Haar moeder “boerefaam” Ybel (1904-1989) dochter van Exmorsters Sjoerd en Akke Bijlsma kreeg nu bijna 78 jaar geleden een dochter. Als meisje van 17 jaar trouwde Ypie op 13 mei 1944 met Bolswarder Ealze Ruiter, die werkte op het Belastingkantoor in Bolsward ze kregen twee kinderen. Ealze Ruiter was een broer van Exmorster Janke Kooistra-Ruiter (1911-1992). De crematie van Ypie vond plaats te Goutum op 22 december.

JACOB GELT DEKKER NU MILJARDAIR !

Al eens eerder werd er over hem geschreven in DN: de oud-Exmorster filantropische ex-tandarts : Jacob Gelt Dekker geboren nabij Alkmaar in 1948. Het jongetje dat  begin jaren vijftig met zijn ouders in Exmorra woonde heeft nu een vermogen van  ongeveer 1,2 miljard euro in bezit.  Dat meldt het weekblad “Vrij Nederland” d.d. 17 december jl. op gezag van het Amsterdamse weekblad “Quote”.

Zijn vader,”lerend ouderling”, werd in Exmorra  “dominee” Dekker genoemd en werkte  van 1951 tot 1954 in de Gereformeerde Kerk van  Exmorra-Allingawier. Het gezin woonde toen in de gereformeerde pastorie, nu het huis van Iefke Reinsma . Het gezin Dekker beleefde na Exmorra moeilijke tijden in Noord-Holland. Jacob ging op zijn twaalfde al zelfstandig wonen in Alkmaar en studeerde later in Amsterdam en werd daar tandarts. Vanaf 1976 was hij vaak ernstig ziek (verschillende vormen van kanker) , werd ondernemer en verdiende veel geld waarmee hij vooral op Curaçao veel goeds  deed zoals de bouw van een hoteldorp, een museum voor de slavernijgeschiedenis; een congrescentrum en een wetenschappelijk instituut dat zijn naam draagt. Daarnaast investeerde hij via zijn stichting Jade (afkorting voor JAcob DEkker)  op Curaçao zo’n vijftig miljoen euro in maatschappelijke projecten.

Foto: Oud Exmorster miljardair Jacob Gelt  Dekker (57)

25 jaar getrouwd

waren Johan en Jet Swieringa uit Allingawier op 11 december.

Op het spandoek in de tuin stond te lezen:

Johan & Jet, Al 25 jaar tezaam

Johan pist ervan uit het raam

Stichting Club ’77 winsket eltsenien in fantastysk 2006

Tusken tomme en wiisfinger

Rina Bijlsma doorloopt 4 maanden medische stage in Libanon:

“Ik fyn it minslik lichim geweldich ynteressant !!”

Het jaar is bijna om en door de koude wind vertrek ik naar onze laatste gast van dit jaar. Lopend wel te verstaan. Er heerst deze een dag een weeralarm en tot op het moment van mijn  vertrek valt het nog mee. Er wordt sneeuw en ijzel verwacht.  Ik heb een afspraak gemaakt met Rina Bijlsma (22 jaar), dochter van Klaasje en Paul Bijlsma. En als ik binnen kom, wordt me meteen een slaapplek aangeboden door vader Paul, voor als ik door enorme sneewduinen niet meer thuis kan komen. Altijd fijn om achter de hand te hebben.

Enfin, de toon is gezet en het wordt een gezellig gesprek, waarbij haar stage in Libanon centraal staat. Hoe is Rina gekomen tot de keuze voor de studie geneeskunde? Rina: Nei it VWO haw ik de kar makke foar de stúdzje genêskunde. Ik hie hjir mar ien reden foar: Ik fyn it minslik lichem ynteressant. Ik hie noch gjin idee wat foar rjochting ik dwaan soe. Mar wat medysk wie wol wis. Ik folgje de stúdzje oan de Ryksuniversiteit te Grins. Fanôf it twadde jier hie ik al yn ‘e holle dat ik nei it bûtenlân ta woe foar in staazje. De staazje moast plak fine yn it fjirde jier. Ik tocht oan de Feriene Steaten of Súd-Afrika. Oan it begjin fan it tredde jier binne ik doe begongen te regeljen, tegearre mei myn freondinne Andrea Hospers. We namen kontakt op mei in bemiddelingsburo internationalisering en die woene ús graach nei Súd-Afrika hawwe. En och, dat woene wy fansels ek wol.

Myn stúdzjegenoat Andrea wie yn augustus 2004 al foar 4 wiken nei Libanon west foar in staazje en kaam mei it idee om dêr noch in kear mei syn twaen hinne te gean en dêr ús wittenskiplike staazje foar 26 wiken troch te bringen. Andrea hie dêr in dokter troffen, mevr. dr. Chemali. Dizze dokter wie ferbûn oan de American University fan Libanon. Andrea en ik wiene beide intereseare yn psychiatrie. Dr. Chemalie is neuropsychiater. We haw doe kontakt mei har lein fanút Grins en sy woe ús wol helpe. Doe binne we by de RUG op siik gongen nei in begelieder en die fûnen we yn de persoan dr. A. de Jong. Hy is ûnderwiiskoördinator fan de disciplinegroep Psychiatrie yn it UMCG. Doe moasten we betinke wat de kearn fan ús ûndersiik wurde soe. Dúdlik wie dat der yn Libanon hast gjin ûndersiik plak fynt. Dr. Chemali hat ús doe op in idee brocht. Sy wie ynteresseare yn de âldere befolkingsgroep. Se woe graach dat wy ús ûndersiik rjochtsje soene op demintens by âlderen.  En dan foaral hoe faak dit foarkomt yn de fersoargingstehuzen yn Libanon. Dit ûnderwerp spruts ús ek wol oan en úteinlik is dit foarstel goedkart troch de RUG.

V.l.n.r. Andrea, dr. Chemali en Rina 

Toen was het onderwerp van het onderzoek bekend, maar zaten jullie nog steeds in Groningen. Rina: Ja, krekt. We hiene betocht net seis moanne nei Libanon te gean, mar earst twa moanne literatuerûndersiik te dwaan fanút Grins en dan foar it echte ûndersiik de oare fjouwer moannen te nimmen. We haw ús die twa moannen rjochte op de siikte fan Alzheimer. 70 % van deminte minsken haw de siikte Alzheimer. We haw dit ûnderwerp breed op setten en woene ús rjochtsje op earst: hoe faak komt demintens foar en twads: wat binne de ferskillen tusken de sûnenssoarch yn Nederlân en yn Libanon. Wy hiene fierder noch gjin idee hoe ús ûndersiik der praktysk út sjin moast. Dr. Chemali hie ek sein, kom hjir earst mar hinne, ik lis it jim dan út en alles komt goed.

Op 28 maart vertrekken Rina en Andrea naar Istanbul. Daar vieren ze eerst een week vakantie om op 3 april door te vliegen naar de hoofdstad van Libanon, Beirut. Er is een gemeubileerd appartement geregeld voor de komende vier maanden. Beirut is een rumoerige stad en een maand nadat Rina haar ticket heeft gekocht, 14 februari, wordt de ex-premier Hariri vermoord door een bomaanslag in Beirut. Rina weet dus van tevoren niet echt wat haar te wachten staat. Dr. Chemali legt uit dat Libanon al jaren onder invloed staat van Syrië. Hariri is anti-syrisch en het is waarschijnlijk dat Syrië achter de aanslag op Hariri zit. Toen dit bekend werd, zijn er uit protest 1 miljoen Libanezen op straat gaan demonstreren tegen de invloed van Syrië. Hierbij aangetekend dat Libanon 4 miljoen inwoners heeft. Dr. Chemali legt duidelijk uit in welke gebieden van Libanon Rina en Andrea niet moeten komen. Verder weet Rina inmiddels dat er in de stad Beirut regelmatig bomaanslagen worden gepleegd, maar dat die altijd gericht zijn op 1 persoon, anti-syrische politieke figuren,  en dat er vrijwel nooit onschuldige mensen bij omkomen. En zeker geen wraakacties op toeristen. Tijdens haar verblijf volgen er 10 bomaanslagen. Het maakt het woord ‘veilig’ betrekkelijk, maar Rina heeft nooit het gevoel gehad in gevaar te zijn.

Op de American University of Beiroet mogen ze gebruik maken van de computers, de universiteit behoort tot de beste van het hele midden-Oosten en studenten komen dan ook overal vandaan om hier te kunnen studeren. Het gebouw is enorm, staat aan de hoofdstraat van Beirut en heeft een privé-strand.  Een jaar studeren kost hier 20.000 dollar per jaar. Wat hier studeert is dan ook het rijkste van het rijkste. Maar de mensen zijn erg aardig, zeer loyaal, erg open en bovenal trots op hun land.

Nargileh (waterpijp) roken

Rina: Dr. Chemali hat ús op de twadde dei it ûndersiik útlein. We moasten yn trije ferpleechtehuzen ûndersiik dwaan. In kristlike yn it Noarden fan Beirut, in tehûs mei Drüzen (religie) yn de bergen besuden fan Beirut en ien mei Moslims yn Beirut sels. Sy hie foar de bewenners in pear fragenlisten klear makke. De bewenners waarden hjirmei testen neffens de depresje, allegear fragen oar harren persoanlike situaasje en in list oer wat se noch koene yn it daaglikse libben. Alles byelkoar joech in yndikaasje oer it oanwêzich wêzen fan demintens by de bewenners. Totaal wiene der 200 minsken yn de tehuzen, dêrfan haw we der 117 oer hifke en hawwe der 102 meidien oan it ûndersiik.

De minsken prate arabysk, dêrom hiene we in famke mei die’t mei de minsken prate koe en wy skriuwden dan de antwurden wer op. Dúdlik wie dat demintens ‘not done’is. Men praat der net graach oer en ek de psychiaters dêr ûntkenne it hiel faak en wite de ferjitlikens oan de âlderdom. De measte minsken yn de tehuzen haw gjin famylje mear, dêrom sitte se der ek. 1 % fan de minsken boppe de 65 jier sit yn in tehûs. Yn Nederlan is dit 18 %. De kultuur jout ek mei dat âldere famyljeleden sa lang moglik thúshâlden wurde. Hja siket fuort net help.

We haw alle ynformaasje sammele en dêr mei noch in famke in artikel oer skreaun. Uteinlik wie de útkomst dat 10% fan de befolking âlder as 65 jier demintens hawwe. We haw dêrmei it earste ûndersiik oer demintens yn Libanon dien !!

Gedurende het onderzoek worden er diverse tripjes ondernomen naar Syrië, naar de hoofdstad Damascus. Libanon is een heerlijk relaxed land, Syrie juist niet.

Er volgt ook nog een uitstapje van tien dagen naar Dubai, één van de Arabische emiraten en een superdeluxe land. Het was hier 40 graden. Met de bus zijn Rina en Andrea nog van Dubai gereisd naar de hoofdstad van Oman, Muscat. Duidelijk was dat ze hier als westerse vrouwen enorm opvielen. Ze waren de enigste vrouwen op straat en als er al vrouwen waren, waren ze geheel gesluierd. Ze werden nagekeken, bekeken en aangestaard, maar men werd nooit vervelend opdringerig. De Omanen hadden respect voor de beide vrouwen en toonden dit door verlegen te zijn. Ook worden ze uitgenodigd door de Nederlandse Ambassade om koninginnedag daar te vieren. Het werd een enorm oranje-feest in de aanwezigheid van de Nederlandse ambassadeur en zijn vrouw, waar alles was aangerukt om het een Nederlandse feestdag te laten worden.

Rina en Andrea in de woestijn (Wahiba Sands ,Oman)

Op 25 juli kwam Rina terug naar Nederland om 1 maand in Nederland te blijven. Daarna ging ze weer terug om het onderzoek af te ronden en ze zegt hierover: “Ik wie persoanlik ek noch net klear mei Libanon, ik moast noch in kear werom…” Op 7 september vertrekt Rina voor de tweede keer naar Libanon. Vandaar uit gaan ze naar de Alzheimer-conferentie, die plaatsvindt in Istanbul, hoe toevallig ook hier weer naar terug. Hier mogen ze de resultaten van hun onderzoek middels posters en een stand presenteren. Op 3 oktober sluit Rina haar bezoek aan Libanon en Istanbul af en gaat ze weer terug naar Exmorra.

Rina:Wyls wiene we troch dr. Chemali útnoege om ris nei Boston te kommen yn de V.S. Dr. Chemali wie dêr ferbûn oan it sikenhûs Brigham and Womens Hospital. Sa koene we it ferskil yn kultuur tusken de Amerikanen en de Libanezen ek noch meinimme yn ús bagaazje. Dit sikenhûs is ferbûn oan de Harvard-University en dat is yn de V.S. it summum fan de medyske universiteiten. Dr. Chemali wie der doe sels net, mar we koene mei kollega’s fan har meirinne. In moaie ûnderfining, dat haw we mar wer.

En nu het onderzoek gereed is, hoe ziet de toekomst er voor je uit ? Rina: Ik haw de skripsje krekt klear. As die goedkart wurdt, haw ik de BUL te pakken en it teoretyske diel fan de stúdzje klear. Sûnt 5 december rin ik ko-skappen yn it sikenhûs Ny Smellinghe yn Drachten. Dit doch ik oardel jier lang en dan moat ik kieze welke rjochting ik op wol. En ja, miskien gean ik dan wol wer nei it bûtenlân….

Nou, dat lijkt mij intussen niet meer een vraagteken, maar een feit. Met de atlas op de tafel zijn we deze middag in vogelvlucht door een deel van de wereld gereisd. Rina heel erg bedankt voor het leuke gesprek en veel succes toegewenst in de nabije toekomst met de afronding van jouw studie geneeskunde.

Foto’s   : Rina Bijlsma

Tekst    : Sarie Lycklama à Nijeholt

Spreuken 2005-2006  - (Exmorra) -

K. Wiersma:      De “string” syn priis is wat te heech,

               mar sa hâlde wy de soan wol moai op it each.

W. Wiersma:    Sorry foar it ûngemak,

              dit jier de spreuk op it goede plak.

M. Brunia:         Leech is de souder, heech is de beam,

               moai is it húske goed útsicht, ús dream.

G. Brunia:           Alida koe ‘t net weardearje, dat Gerard syn

               sportlichem liet massearje.

H. Sytsma:         Swierrichheden mei de jonge hear,

                                foar my gjin toolboxmeeting mear.

T. Stellingwerf:  Bin de bannen net mear fol,

                                 dan is de fyts fan de buorman der wol.

A. Brandsma:     Troch de moaie omjouwing

                                 sitte wy al jierren yn ’e ferbouwing.

P. v/d Zee:         Ik skrok my rot,

                                ik seach buorfrou op ’e pispot.

S. Sytsma:            Ik naam it DN ris goed ûnder de loep,

                                 dêrmei wûn ik in hoela-hoep

K. Yska:                Klaas wurdt wat wrak,

                                 hoe komme de stientsjes no te plak?

J. Faber:               It stientsje ûnder myn foet bin ik kwyt,

                                 fandêr dat ik no by Peter ryd.

Nieuwenhout:     Yn ’t  bûtenlân op ’e bek,

                                   de pols stikken nei de twadde check.

J. Postma:              Jan wat is hjir geande,

                                   hâlde wy (as plysje) brommers steande?

F.Hamstra:             Foar Lourdes gjin gewoane bike,

                                    mar in stoere trike!

E. Brunia:                            Nei elke getrainde spier,

                                               krijt Eelke in pot bier.

Van Malsen:                     Sit ik net yn de ferbouwerij,