Archief December 2007

naar  www.doarpsnijs.net

DOARPSNIJS

 

Dorpskrant voor Exmorra en Allingawier

 

Jaargang 44 , nr.  2047

Zaterdag  1  december    2007

 

Voorwoord

Inhoud

Beste mensen,

   

 

 

DECEMBER
 
 

Op moment van schrijven is november nog lang niet op het eind, maar we zijn al wel bezig met het verzamelen van info over b.v. de kerstviering. Dan komt het toch alweer dichtbij zo het einde van het jaar!

Hoe gaan we dit jaar de dagen doorbrengen? Het is voor veel mensen een veelbesproken onderwerp. Je wilt eigenlijk dat alles perfect loopt en dat iedereen gelukkig is. Wij, als redactie, wensen jullie daarom al het goeds toe wat binnen je mogelijkheden ligt en alvast hele prettige kerstdagen!

Deze maand zit er een puzzel verstopt over meerdere pagina’s en hebben we een nieuwe rubriek, n.l ‘In het zonnetje’ . In het interview het levensverhaal van Mevr. Postma-Breemer te Makkum.

 

Veel leesplezier en tot de volgende maand,

 

De redaktie.

 

.

 

Soarch en blydskip......... 4

 

Mensen......................... 6

 

Puzzel......................... 10

 

Tusken tomme en wiisvinger 11

 

Út de kranten................ 19

 

In het Zonnetje............ 23

 

Jaaroverzicht ...............25

 

Troch Eksmoarre en Allingawier................. 26

 

Jo sille it mar beleve.... 30

 

Fan alles wat ................33

 

Sportnijs..................... 39

 

Kerknieuws.................. 42

 

Eén, twee, drie............. 43

 

Út it laadsje................. 44

 

Weer............................ 45

 

Maandkalender............. 46

Soarch en Blydskip

Beste dorpsgenoten,

 

23 november zijn wij vertrokken uit Exmorra en hebben onze intrek genomen in Huylckenstein te Bolsward.

Ons nieuwe adres is:

                                    Zorgcentrum Huylckenstein

                                    Kamer 205

                                    Eekwerdlaan 1

                                    8701 LT Bolsward.

Ons telefoonnummer blijft hetzelfde, namelijk: 0515-573036.

 

P.S: Kom gerust eens een kijkje nemen op ons nieuw adres.

 

Hartelijke groeten van

Lolke en Dieuwke Spijksma-Zijlstra

Verhuisbericht

Van Houk & Lolkje Reitsma,

van vierhuizen 4 Allingawier.

Naar      Prysterhoek 8     8711 HA Workum

Wij wensen u allen een gezond en gezegend 2008 toe en ieder wie wil is hartelijk welkom

vanaf 3-12-2007.

 

Vergeet uw nieuwjaars wens niet!

 

Een bericht in het doarpsnijs hier over? Doe de wens + €1.50 in een envelop, breng het bij een redactielid en deze wordt in januari geplaatst.              

De redactie

Mensen

Troch Geart Ringnalda

Email g.ringnalda@home.nl

 

IN MEMORIAM 2007

Jellie Vrolijk ( Makkum 28-3-1949 - Gaast( 7-10-2007) Jongste dochter en een beetje zorgenkind van oud-Exmorster

Johan Vrolijk en zijn vrouw, die in de jaren tachtig en negentig een tijdlang in Exmorra woonden op Brakelstrjitte 27.

Gelukkig trof Jellie hier een goede man  Kees Hoekstra uit Gaast en het werd een huwelijk met die twee ! In 1989 kregen

ze een zoon  Johan Tammerus,maar vader Kees werd ziek en overleed op 5 maart 1998.

Johan bleef met zijn moeder achter en nu is ook moeder Jellie overleden en Johan is alleen met op het Gaaster kerkhof twee graven........

Hindrik Dijkstra  (Wommels 5-10-1925  -Wommels 15-11-2007) De keats-dominé is der net mear, hy is yn syn berteplak

Wommels ferstoarn nei in tiid siik west te hawwen.Op 18 augustus 2006 is syn frou Geertruida Zijlstra weirekke.

Syn heit hie in textielwinkel yn Wommels, de Dijkstra's wiene tige bekend mei de Faber-famylje yn Wommels dy't  fan

1964 ôf yn Eksmoarre wenje.  Hindrik naam de wnkel fan syn heit yn Wommels oer, hy wie in "lapkepoep" wurden....

Doe begûn der foar dûmny te learen, syn earste gemeente waard dy fan Noardburgum, dernei Sint Anna (1980) en doe

fan 1984 of oant 1991 Makkum,Koarnwert,Skuzum en Piaam. Yn 1991 gong er mei emeritaat en die doe noch alderhante

dûmnyssaken yn Boalsert oant it jier 2000. ta Sa wie der ek faak yn Eksmoarre op snein op de preekstoel en troch de wike

altyd mei in keatsbal yn de bûse,,,,, It moaiste  boartersguod dat wy fan God krige hawwe............ sei er dan. 

In bysûnder man !

Henk Hornstra (Sondel  30-10-1948 - St.Annaparochie  16 -11-2007) It sil yn 1970 west hawwe dat de famylje Kuiper út Boalsert nei Eksmoarre kaam te wenjen. Dochter Tineke koe noch krekt mei as frijgesel nei Eksmoarre, der troude se nei in skoftke mei dy

jonge út Gaasterlân Henk Hornstra. It waard in warreboel want der wie al in Henk by de Kuiperkes. Deselde Henk dy't no noch yn 2007

yn de Van der Weystrjitte wennet.......   Henk Hornstra liet doe syn burd stean  waard sa by de famylje "Henk burd". 

Misferstannnen út de wei en Henk Hornstra mei burd en Tineke gongen nei Sint Anne,Henk as learaar biology se krigen twa bern.Op 3 septimber 1974 waard Henk al wethâlder fan It  Bildt oant 30-5-2002. Fanôf april 1994 oant april 2006 wie Henk allinne wethâlder fan IT BILDT .. Henk waard 23 jier bestjoerslid fan it Fryske Gea, hy wie natuerbeskermer. Syn wurk wie net ôf- makke. Yn it Bildtsk koe men sizze: "t Leven is "werk in útfoering". it is krekt soa onôfmaakt as de floedlijn by de kust lâns......met feul ferdriet

hewwe wy ôfskaid nommen fan Henk....."

Frans Twijnstra ( Gaast 11-3--1934 - Gaast 16-11-2007) Frij  en blij  libbe Frâns yn Gaast en wurke by de gersdroegerij yn Warkum..

Gaast, syn doarp oan de sédyk. In bytsje famylje mar..........in soad freonen op it keatsfjlild, yn it doarpshûs (achter de skermen),

bij de Friese Autocrossclub, bij it het Stockarteam Gaast, bij de biljertklub, bestjoerslid  fan de begraffenisferieniging en de man

dy't it tsjerkhôf fan Gaast sa moai ûnderhâldde. Nei in koarte slimme sykte mei er no op dat tsjerkhôf  rêste........  Dach Frâns !

WAT  MEAR  BEKEND  OER  ROMAANSKE  TSJERKE  ALLINGAWIER

It jier 2007 hat ús wat nije feiten brocht oer de romaanske tsjerke fan Allingawier. It is de tsjerke dy't er stie foardat dizze dy't wy no

kinne út de 17de ieu der stiet. Samar in toerist út Vlaardingen fynt yn it Skeepfeartmuseum yn Snits dizze simmer it oerbliuwsel

fan in âlde sarcofaag (stiennen deakiste) út de 15de ieu út Allingawier. Dit museum yn Snits krige in ûnderdiel fan de deakiste

yn de simmer fan 1947.út hannen fan de koster fan de tsjerke doe  Frits Sieswerda en de herfoarme dûmny fan doe ds. M.J.J.Bonting .

It museum registrearre de fynst en makke it fan't simmer bekend. It stik stien mei ynskripsje wie op it tsjerkhof fan Allingawier fûn

yn 1947 it blykt fan deselde stien te wêzen as de reade drompel der't wy oerhinne stappe dizze tsjerke yn en de reade stiennen

tafel yn de foartsjerke yn Allingawier  (alterstien)  fûn mei de restauraasje fan de tsjerke yn 1975-1978 Begjin 16de ieuw binne hjir

in soad tsjerken fernield yn dizze omkriten (oarloch), soks sil ek yn Allingawier bard wêze, yn Eksmoarre is it wol seker dat de tsjerke

derre fernield waard (jiskerêsten binne der fûn út 1515)..Der wurd mear útsocht oer dizze saak. mei it museum yn Snits en de man út Vlaardingen.

RECTIFICATIE

 

Hierbij plaatsen wij de brief  die wij ontvingen van dhr. S. Spijksma uit Bolsward. Hij stuurde zijn brief naar aanleiding van de rubriek Mensen in het oktobernummer van Doarpsnijs.

 

                                                                  Bolsward 23 Oct. 2007

 

Beste mensen Exmorra en Allingawier,

 

Met verbazing heb ik het Dorpsnijs van jullie gelezen. Op blz. 7. M’n schoonouders zijn getrouwd op 10 mei 1902. de eerste drie jaren hebben ze op ’t Jaclezet gewoond, waar nu de Fam. Tj. Bergsma woond. Toen had schoonvader niets bij een boer onder Idzegahuizum verhuurd, waar de Fam. Visser geboerd heeft. Daarna hebben ze een jaar in Sneek gewoond, en werkte toen bij z’n schoonvader Otte de Jong. Onder Scharnegoutum die op de O.B.W plaats boerde. In 1906 hebben ze een koemelkerij gehuurd te Toppenhuizen, en moest het gras en hooi allemaal met de praam vervoerd worden. Daar hebben ze 10 jaar gewoond. In 1916 verhuisden ze naar Tirns. Ook weer naar een koemelkerij, wel iets groterdan te Toppenhuizen. En daar is ook m’n vrouw geboren. In 1923 verhuisden ze naar de Makkumermeerpolder nen was Yeb 4 jaar. In 1937 hebben zwagers Auke en Gerlof de boerderij overgenomen en gingen haar ouders in Exmorra wonen tegenover waar nu Terluin woont. Die woning was met brandstofhok van Joh. de Jong. In Oct 1947 zijn ze gaan wonen onder Allingawier, Idzegahuizem in ’t land. Vlakbij de boerderij waar Jacob Reitsma woont. In ’t voorjaar van 1952 konden ze een woning huren in ’t dorp Allingawier dat was beter dan helemaal op de ruimte voor mensen op leeftijd. In 1953 is schoonvader daar overleden en heeft schoonmoeder daar nog gewoond tot Jan. 1955. En toen is ze bij ons in komen wonen. In 1962 is schoonmoeder overleden, en dit is de levensloop geweest van m’n schoonouders en niet zoals het in het dorpsnijs is vermeld. Ik wou dit even rechtzetten. Ik hoop niet dat jullie mij dat kwalijk nemen, maar dit zat me toch even te hoog. Misschien een tip om even beter informatie op te doen. Dit is als rectificatie bedoeld en zou graag naar een volgend Dorpsnijs uitzien waar dit staat vermeld.

 

S. Spijksma, Bolsward

 

Tusken tomme en wiisfinger

Interview met oud-Exmorster Gerbrich Postma -Breemer:

“It libben hat my mylder makke”.

 

Direct al na het aangrijpende interview met oud-Exmorsters Douwe en Ine Postma speelde het door mijn hoofd. Het verhaal van Douwe Postma over zijn belevenissen tijdens de laatste dagen van de tweede wereldoorlog zorgde voor veel reacties en niet alleen van dorpsgenoten. Douwe Postma vertelde hier zijn verhaal over de slag bij Makkum met de duitsers, waar Exmorster Hendrik Postma het leven liet. Meteen na het verschijnen van het interview speelde bij mij de gedachte: “Hoe zou de weduwe van Hendrik Postma, Gerbrich Postma-Breemer dit interview ervaren en hoe is haar leven na deze alles bepalende gebeurtenis gelopen”. Ik zou haar heel graag willen spreken, maar durfde eigenlijk niet te vragen. Want wat zou ik nog losmaken met al mijn vragen en was het dat waard ? Uiteindelijk, een paar jaar na het interview met Douwe Postma zijn we als redactie toch zover en Boukje Brander trekt voor mij de stoute schoenen aan. Ze vraagt mevr. Postma-Breemer of ze bereid is met ons te spreken. En wat is haar reactie: “Ik ? Ik haw dochs neat te fertellen”. Och no ja, werom ek net, ik fyn it eins wol in ear”. Prachtige reactie, maar wat zijn vooral wij trots op de gast van deze maand: Gerbrich Postma-Breemer, inmiddels 91 jaar oud.

 

Op een zaterdagmiddag worden Boukje en ondergetekende welkom geheten in haar woning in Avondrust in Makkum. De thee staat klaar en nadat we alle drie zijn voorzien van thee en koek kunnen we aan de slag. Ze is aan het voorbereiden geslagen en is voorafgaande aan ons gesprek al veel fotoalbums doorgeweest. Die passen dan weer niet allemaal goed en netjes in het daarvoor bestemde kastje, maar met het deurtje dicht ziet niemand het. Met de foto’s bij de hand starten we het verhaal, maar zoals we iedere maand zijn gewend, we beginnen bij het begin.

Mevr. Postma-Breemer: Us heit en mem binne Jan Bremer en Trijntje de Boer. En ja, hast it goed sjoen. It is Jan Bremer en ik hjit Breemer. Doe’t ús heit him ynskriuwe woe op it gemeentehûs yn Witmarsum, is it troch ûngelok Breemer wurden. Haw se der net goed dien. It gemeentehûs hat letter wol sjoen dat de spelling net goed gongen is, mar it kwea wie al bart. De namme koe net wer Bremer wurde. En fanôf dy tiid gie ús heit en letter ek wy troch it libben as Breemer. Us heit en mem binne trout yn 1912. Myn mem wie in wier Eksmoarster. Har âlden wennen op de pleats dêr’t no noch Klaas en Attie Wiersma wenje. Nei harren trouen kamen ús âlden te wenjen yn de Flipsteech. Dat wie de stege tusken de wenning dêr’t no famylje Feenstra (zie interview vorige week) wennet en oan de oare kant it winkeltsje anneks skoaltsje. Us hûs stie dan efter de wente fan no famylje Feenstra en noch foar it spultsje wat no fan famylje van der Veen is. Hjir is yn 1913 ús broer Harmen berne. Nei in jier binne ús âlden ferhuze nei de wenning dy’t doe tusken de pleats fan no Drost en de wente fan fam. Wynalda stie. Dêr bin ik yn 1916 berne en nei my yn 1918 ús suske Aaltsje, we skele 15 moanne, en yn 1927 ús jongste suske Arnolduske. Wy neamden har ek wol Zus. De berte fan myn suske wie wol apart. Ik wie al alve jier en hie wier neat yn de gaten. We wiene nei de buorlju stjoert en

doe’t heit ús heljen kaam hiene we in suske derby.

Kinst dy yn de hjoeddeiske wrâld fansels net mear fan foarstelle.

Mar it wie wier in grutte ferrassing. Yntusken is ús broer Harmen al ferstoarn, mar libje myn beide susters noch.

 

Heit wie boere-arbeider by boer de Vries op Brundear wer’t no familje Heeres wennet. Letter is der sels in frachtriderij begûn mei fansels hynder en wein. Mar heit moast yn de earste wrâldoarloch yn tsjinst (1914-1918) en doe binne se stoppe mei de frachtriderij en nei syn tsjinst jierren is der fierder boere-arbeider bleaun. Earst by Sybrandy (nu fam. Terluin). Mem wie earst help hjir en dêr en letter ek baakster. Dat wie efternei wol aardich, kamen der froulju oan de doar en dan diene wy as bern de doar iepen. Dan woene se efkes allinnich mei ús mem prate. Moasten se fansels efkes fertelle dat se swier wiene. Hiene wy fansels ek neat fan yn de gaten, we wiene doe ek sa ûnnoazel. 

 

Ik haw de basisskoalle yn Eksmoarre trochrûn. We koene alle trije wol goed leare, myn suske wie doe noch lyts, en doe’t Harmen fan skoalle koe, hat Master Kamping mei ús âlden praten en oanjûn dat Harmen trochleare moast. Mar heit en mem woene net Harmen foarlûke op ús en sa barde it net. 

Ik wie sels 12 jier doe’t ik fan de basisskoalle ôf gong. Op woansdei wie myn lêste dei, op tongersdei stie ik mei myn tas, skelk en in pear nije skuon by de pastorij fan ds. Van Kuiken. Ik fertsjinne ien gûne yn de wike. Ik haw dêr trije jier west en haw der in prachtige tiid hân. Letter waard hy beroppen yn Uithuizermeden en woe my graach mei haw. Mar dat gong net troch, heit en mem woene it beslist net. Mar ik haw tige ûnwennich west, ik wie dêr bern oan hûs. Heit sei: der komt wol wer in nije dûmny en dan giest der mar wer oan de slach. Ik wie fansels ek noch mar 15 jier âld. En de nije dûmny kaam ek, ds. Groot. In jonge fint mei in jonge frou. We skeelden net safolle en ik koe it tige goed mei har fine. Se krigen in berntsje en de frou fan dûmny koe net rjucht mear op de trie komme. En sa kaam de suster fan dûmny, in wier frijfaam en letter noch ien fan de frijgeselle susters fan dûmny derby. Ik fûn har ferskriklik. Ik wie 16 jier en bin op it lêst jankend nei hûs ta gongen. Neffens harren wiene de ruften net goed skjin, mar ik wie der wis fan dat ik se skjin ophongen hie. Efternei dy bliken dat it troch de bijen kaam fan in bijenhâlder flakby. Dizze bisten skiten it leafst op myn skjinne wask.

 

Het huis aan de Bolswarderweg, naast Drost.

 

Mar ik hie skjin myn nocht, ik haw in grutte mûle jûn en bin it hûs útrûn. De deis dêrnei moast ik wer werom, want myn skuonnen stiene der noch. Doe’t ik binnen kaam siet de frou fan de dûmny te gûlen. It woe har net oan dat harren skoansusters sa mei my om pakten. Mar ik bin wol fuortbleaun.

 

Nei dûmny koe ik by in húshâlding yn Boalsert komme en wie ik foar it earst útwenjend. Ik wie dêr folle frijer en wenne by de húshâlding oan de Snitserdyk. Dêr haw ik ien jier west. Ik haw doe wer efkes thús west, mar koe fuortdaliks oan de slach by famylje van der Meulen fan de izerwinkel yn Boalsert. (nu sporthuis A.P. van der Feer). Dizze frou hie ek in berntsje krigen en koe ek net op ferhaal komme. Ek dêr haw ik trije jier wenne en ik wie der foaral foar de bern. Ek doe wenne ik wer yn Boalsert. It wiene fantastyske jierren en siet hielendal yn de aktiviteiten fan Boalsert. Koar, tsjerke en kathechese, ik die oeral oan mei. Ik gie ek mei op fakânsje nei Amelân foar 14 dagen. Ik wie der wier in part fan de húshâlding. Nei trije jier wie it dêr ek wer dien, ik wie yntusken 20 jier en bin dêrnei wer nei hûs ta gien.

 

Hendrik koe ik al fan Eksmoarre. Hy wie in broer fan Anna. Anna wie trout mei Eksmoarster Age Westra dy’t yn de Polder wenne. Mem holp der ek wol te bakerjen en dan wie Hendrik der ek wol. Ik haw nea oer in relaasje mei him prakkeseard. Hy wie in boeresoan en ik in dochter fan in boere-arbeider. Ik wie fansels gjin partij. Yn Nijlân waard doe in tsjinstboade frege en Hendrik wenne yn Nylân. No dat lukte my wol. Ik waard dêr yn januari 1940 oannommen. Hendrik siet doe yn tsjinst en hie noch ferkearing mei in frommeske út Lollum. Ik sei doe tsjin Jeltsje, Hendrik syn suster, dat dy ferkearing ek net safolle mear foarstelde. Fuort dêrnei wie it út en ein 1940 krigen wy wat ferkearing.

 

Hendrik is op 15 septimber 1918 berne op Half Hichtum en dat jild ek foar syn fiif oare broers en susters. Hendrik is it fiifde bern fan Pieter en Japke Postma-Visser. Syn âldste sus hjit Anna, dan komt Petronella, Geartsje, Jeltsje, Hendrik sels en de jongste is Harmen. De pleats Half Hichtum stiet der noch. Fuort by it tsjerkhôf yn Boalsert. Syn âlden haw yn de 20-er jierren fry flot de pleats ferkocht en in gruttere pleats kocht ûnder Harns. Mar yn 1930 gongen syn âlden fallyt en alles is doe ferkocht. De húshâlding hat doe ien jier yn Mullum wenne en is dêrnei ferhuze nei Nijlân. Hendrik wenne krekt in jier yn Nylân mei syn âlden doe’t ik as tsjinstboade ek yn Nijlân kaam te  wenjen. Hendrik wie in op en top boer, mar hy wie gjin boeresoan mear en sa sparren wy om te emigrearen. Hendrik hie yn de kop om boer te wurden, dan mar yn it bûtenlân. Omdat boer hjir gjin opsje wie, is hy by de boer oan it wurk gongen, it wie fansels oarloch.

 

Nei trije jier ferkearing binne we yn 1943 trout en yn Witmarsum kaam te wenjen yn in hûs oan de Easthimmerwei ûnder Pankoeken. It wie in prachtige, foaral noch ûnbesoarge tiid. Mar it wie al oarlochstiid en Hendrik siet yn it ferset.

 

Witmarsum hie in ferkearde boargemaster en op it lêst wie it yn Witmarsum net mear fertrout. Hendrik hie dêr in goed kontakt mei dokter Schuiling en dy warskouwe him bytiden krekt op tiid. Dan waard der ’s nachts wer op de rúten kloppe: “Postma fuort, razzia ..”. Hendrik woe ek altyd de klean oer de stoel flakby him haw. Earst hie ik dat noait sa yn de gaten, oant we in ûnderdûker Kees krigen. Ek hy die itselde. Dan makke ik der wol ris in opmerking oer nei Hendrik en dan makke him der wat fan ôf. Pas letter hie ik yn de gaten dat er dan hurd de klean oanstrûpe koe en troch it rút flechte koe. Der siet ek altyd in stok tusken it rút, sadat se der altyd direkt útkomme koene. It is ek wolris bard hear, dan fleachen se beide it lân ien en lei ik allinnich yn hûs. Ik wist ek neat oer wat Hendrik die. Hy prate nearne oer en as se dan wol mei in razzia by ús kamen, koe ik wier neat sizze. Sa hie der ek ris in legerkiste begroeven en ik hie my al skoften ôffrege wêr’t dat ding ynienen wie. De kiste is der noch hieltyd en myn beppesizzer Hendrik (en Marjan Postma) hat no syn tillivyzje derop stean. Neattsjinsteande de soarch en de spanning fan de oarloch, wie it in bliide tiid. We kamen yn Witmarsum in soad by de buorlju, dienen dan in protte spultsjes. Mar der stie altyd ien op wacht. Yn januari 1944 is ûs âldste soan Piet noch yn Witmarsum berne.

 

Mar it waarde hieltyd gefaarliker en sa binne we yn 1944 nei Eksmoarre ferhuze nei it hûs dêr’t no Gerard Brunia wennet op it Leantsje. Ja, yndie wer nei Eksmoarre. Us âlden wennen der fansels noch, mar ik hie likegoed nei Nijlân ta wollen. Hoe dan ek, it waard Eksmoarre. Hessel en Eeuw Bergsma wennen yn it hûs oan it Leantsje en gongen krekt nei de pleats op Brundear. Hendrik koe fuort by Hessel oan it wurk op de pleats en wy koene yn harren hûs op it Leantsje. Ik tocht, no binne wy fan dat fersetswurk ôf en kinne we mei wat minder spanning libje. We wennen der krekt en dêr kamen Jan Mensonides en Fetze Dijkstra by ús lâns mei it fersyk as Hendrik syn fersetswurk yn Eksmoarre troch sette woe. Ik woe it eins net, mar Hendrik fûn it moai wurk en dus haw ik der mei ynstimt, net wittende wat dat letter fan konsekwinsjes haw koe. Wat haw ik dêr letter in spyt fan hân.

Hendrik wie yn dy tiid al net folle mear thús, siet folop yn it ferset. Ik wist dat der him goed rêde koe mei wapens. Hy joech mei oaren ynstrukjes oan fersetsminsken om wapens te brûken. Ik wie yn dy tiid echt wol bang, mar Hendrik en ik sieten dúdlik op ien lijn en werom koenen we net. Yn 1944 wie ek de brânstof oeral hiel krap. Hendrik en ik hiene goed sparre en dêrtroch in soad brânstof yn it hok. Heit en mem wennen doe al op yn it hûs oan de doarpsstrjitte tusken no Drost en Wynalda en hiene ek ûnderdûkers. Flak foar de krystdagen 1944 binne wy by ús âlden ynlutsen mei lytse Piet. Sa koene we moai de brânstof diele en wie ik net safolle allinnich mei Piet. Yn april 1945 is doe ús twadde soan Jan berne. Lokkich hat Hendrik wol by de berte fan Jan west.

 

Op 15 april 1945 hat Hendrik noch belidenis dien yn de tsjerke. Ik koe net mei want it wie tsien dagen nei de berte fan Jan. Ik woe der sa graach hinne, mar it koe wier net en lokkich wie Hendrik ek fluch wer werom. Ik kin my syn belidenstekst noch goed heuge: “Want hun ontfermer zal hun leiden”. Op moandei kaam Hendrik thús en wie hielendal bliid, Eksmoarre wie befrijd. We haw dy dei en jûn grut feest fiert by ús thús, mar ek it hiele doarp. Eltsenien hie de flagge út. Tiisdeimoarns waard der op de rúten kloppe, Hendrik moast de wapens ynleverje. It wapen lei op de balken. Doe hat der syn fersetsoverall wer oanlutsen en is fuortgongen mei de wurden: “Ik bin hjir gau wer”. Wurden dy’t letter tige swier waarden.

 

Ik wit it noch goed, ik siet dy tiisdei yn it rút mei lytse Piet op de skutte. Minsken kamen lâns rinne en seagen my nuver oan. Ik hie al sjoen dat heit de flagge yn helle hie en begreep der neat fan. Werom ynhelje nei it feest fan justerjûn. We wiene dochs befrijd ? Doe kaam al gau dûmny der oan. Hy fertelde dat Hendrik ferwûne wie en dat der op wei wie nei it sikenhûs yn Snits. Ik woe der hinne, mar doe kaam it hege wurd der út. It hoegde net mear, Hendrik wie al ferstoarn. Ik haw allinnich mar tocht, hoe moat it no…. Ik steunde foar in grut part op myn man en no moast ik mei de beide bern allinnich troch. Ik bin dêrnei troch in protte minsken troch de tiid hinne holpen.

 

Ik mocht fan heit en mem by har wenjen bliuwe. Ik bin myn heit en mem noch tige tankber dat ik by harren komme koe, mar it wie net altyd maklik. Ik hie al jierren op my sels wenne en no moast ik my wer oan de húshâlding fan heit en mem oanpasse. Net maklik, mar we haw it mei syn allen rêden. Nei in pear jier woe ik dan ek wol wer op my sels wenje. Der kamen yn januari 1950 nije huzen yn Eksmoarre. Tagelyk kaam ek einliks it militêre pensjoen in bytsje op gong en mei dit alle moannen fêste bedrach fan Stichting 40-45 koe ik nei de nije wente oan de doarpsstrjitte (nu Rients Piersma en Silvia Oppedijk). Fan 1950 oant 2001 haw ik yn dizze wente wenne mei de beide jongens. Ik fûn it hearlik om wer eigen baas te wêze. Fan it pensjoen koe ik doe wat sparje. As de jongens harren heit mist haw. Ja fansels, Piet kin Hendrik net mear heuge en Jan koe dat fansels hielendal net, hy wie krekt berne. En dat fûn ik wol jammer. Piet en Jan wiene wol hiel wiis mei omke Wiebren, de man fan myn suster Aaltsje. En wist, yn Witmarsum hiene we in ûnderdûker yn hûs, dy neamden we Kees, mar dat wie deselde omke Wiebren. Piet koe it oergryslik goed fine mei syn skoanheit en fûn der min of mear syn ferfangende heit yn. Tige wiis bin ik noch mei de foto dêr’t Piet tegearre mei my en Hendrik op stiet. Dat is de ienichtste fan ús trijen. Dêr is gjin foto fan ús fjouweren of mei Hendrik en Jan. Al mei al kin ik wol sizze dat it libben my mylder en hastich selsstannich makke hat.

 

It ferstjerren fan Jan hat my miskien noch wol mear rekke dan it ferstjerren fan Hendrik. Ik wie doe tritich jier jong, hie twa bern en moast fierder. Ik hie net folle tiid om om te sjen. En krekt as haw jo mear rek as je jong binne. Ik wie 80 jier doe’t  Jan, 54 jier âld ferstoarn  yn 2001. Hy hat oan’t ein ta optimistysk west en wat bin ik bliid dat hy noch by it trouen west hat fan syn soan Hendrik en syn frou Marjan. Mar yn dy lêste dagen is de moed my wolris yn de skoan sakke. Ik haw yn dy tiid en nei syn ferstjerren goed yn de put sitten. It is myn soan en in bern ferlieze docht mear sear dan jo man ferlieze.

 

Fierder fyn ik dat ik net kleie mei. Us Pieter is trout mei Geertsje en hat trije bern krigen: Hendrik, Annet en Gerbrich. Se binne alle trije trout. Jan is trout mei Fokje en hat, wol bekend by jim, ek trije bern krigen: Hendrik, Goikje en Gerbrich. Ik haw it ek tige goed troffen mei myn beide skoandochters Geertsje en Fokje. De bern fan Jan en Fokje binne ek alle trije trout en wyls haw ik al 13 oerbeppesizzers krigen. Ik kom hjir yntiid neat te koart. Ik haw hjir yn Makkum in goede fersoarging en haw it tige goed nei it sin.

 

Aan het einde van ons gesprek laat mevrouw Postma ons nog een mooie tekst lezen die ze zelf heeft geschreven en die wat mij betreft in een paar zinnen krachtig haar leven weergeeft. Ik vind het prachtig geschreven en wil het de lezers na dit indrukwekkende verhaal niet onthouden:

 

Myn libbenswei

Wie sa foar en nei

Net maklik, Hear

Mar ik spile it klear

Ik koe fleurich bliuwe

Want myn libbensgrûn

Hear, haw ik by Jo fûn.       

 

Mevrouw Postma-Breemer, namens Doarpsnijs, bedankt voor deze middag. U heeft ons met dit gesprek een kort kijkje gegund in uw indrukwekkende  leven. Bedankt voor uw openhartigheid en we hopen dat u de komende tijd in een goede gezondheid nog veel kunt genieten van de bern, lytsbern en de oerbeppesizzers.

 

Tekst: Sarie Lycklama à Nijeholt

Foto’s: Mevr. Postma-Breemer

Út de kranten

Werk passie Klaske Ypma-Prins

Bestuurslid CBO Wûnseradiel actief betrokken bij basisonderwijs

 

SNEEK- Vanaf 1997 is Klaske Ypma-Prins als bestuurslid van CBO Wûnseradiel actief en met veel plezier betrokken bij het basisonderwijs. Na 10 jaar als verpleegkundige in het Antonius Ziekenhuis, werkt zij sinds vorig jaar als psycholoog en regiomanager voor Shared Ambition.

 

Waar en wanneer bent u geboren?

Ik ben ik Sneek geboren op 13 maart 1962.

Wat is uw huidige functie?

Ik werk als psycholoog/consultant voor Shared Ambition. Dit is een landelijke organisatie die zich richt op werk en vitaliteit en het terugdringen van ziekteverzuim. We hanteren een geïntegreerde aanpak op het gebied van psychische gezondheid. Het wekrk bestaat uit individuele begeleiding van mensen met klachten van psychische aard, zoals overwerktheid, overspannenheid, angst-en spanningsklachten, het omgaan met belasting en verwerking van ingrijpende gebeurtenissen. Wanneer mensen vastlopen bieden we ondersteuning in het zoeken van een oplossing en het creëren van toekomstperspectief. De begeleidingstrajecten kunnen snel na aanmelding worden ingezet. De trajecten zijn intensief en hebben een doorlooptijd van 5 tot 6 weken.

Verliefd, verloofd of getrouwd. Kinderen?

Al 23 jaar getrouwd met Pieter, we hebben samen 2 dochters en 1 zoon.

Uw grootste passie/hobby?

Mijn werk is mijn passie. Daarnaast mag ik graag buiten dingen doen: tuinieren, wandelen en fietsen.

Waarvoor mogen ze u midden in de nacht wakker maken?

Liever niet.

Uw grootste ergernis?

Ik erger me niet zo snel, maar bumperkleven en haastige mensen in het verkeer vormen wel een bron van ergernis.

Laatst gekochte cd?

Ik koop nooit cd’s.

Laatst gelezen boek?

Uw favoriete vakantieland?

Ja het is vlakbij, maar toch nog steeds Terschelling.

Wat mist u in uw woonplaats?

Ik ben tevreden, het is goed wonen in Exmorra. Ik geniet alle dagen van de ruimte en het weidse uitzicht.

Met wie zou u graag eens een dag willen ruilen?

Geen idee.

Welke droom wilt u nog realiseren?

Met bevlogenheid en passie kunnen blijven werken. Waarbij ik graag afsluit met mijn motto: ‘Ga ervoor en doe wat je doen moet! En geniet van de dingen die je doet, want je slaagt pas als je geniet!’